Wie betaalt bepaalt, maar niet in de zorg

Volgens minister Klink is de zorg een onverbiddelijke en veilige groeisector. Wie wil daar niet in investeren? Maar is die wil er er ook zonder zeggenschap?

Investeren in een ziekenhuis, terwijl je helemaal niets te zeggen hebt over het beleid? Dat lijkt voorzitter Willem Geerlings van de raad van bestuur van medische centrum Haaglanden totaal niet interessant voor een geldschieter. Hij heeft er in ieder geval weinig trek in.

Geerlings vindt de plannen die minister Klink (VWS, CDA) en staatssecretaris Bussemaker (PvdA) gisteren hebben gepresenteerd om het makkelijker te maken te investeren in de zorgsector zwak. „Ik word er niet warm van”, zegt hij. „Als ik trouwens al begrijp wat er staat, want het is heel erg vaag en er worden nog behoorlijk wat slagen om de arm gehouden.”

Gisteren kwamen beide bewindslieden van Volksgezondheid met plannen die de liberalisering in de zorgsector deels afremmen. Vanaf 2011 kunnen private partijen investeren in zorginstellingen, maar ze krijgen niets te zeggen over het beleid van de zorginstelling. En ook niet over de mate waarin zij winst krijgen uitgekeerd. Daarmee maakt het kabinet een eind aan de toenemende commercie in de gezondheidszorg. Plannen om ziekenhuizen om te vormen tot commerciële ondernemingen gaan niet door.

Klink en Bussemaker menen dat vooral pensioenfondsen potentiële investeerders zijn: die fondsen vinden het volgens hen minder belangrijk om invloed te hebben op het beleid en bovendien hebben ze meer oog voor de winstkansen op de langere termijn in de zorgsector. Want veel winst wordt er niet gemaakt, beseffen ze. Klink en Bussemaker vinden desondanks dat de zorg een onverbiddelijke en veilige groeisector is.

Dat klopt, zegt Geerlings. Maar dat geldt volgens hem voor de omzet. De zorg is echter totaal geen winstmaker. „De zorg groeit dan wel. Het is waarschijnlijk daardoor ook wel een veilige haven voor je geld, maar de winstgevendheid is zeer minimaal. Pensioenfondsen gaan er niet jarenlang inzitten voor een dubbeltje winst.”

Hij denkt dat er erg weinig pensioenfondsen zijn die op deze manier willen investeren in de zorg. „Je mag als pensioenfonds je miljoenen afgeven en hebt er vervolgens niets meer over te zeggen. Dat komt in een normaal bedrijf toch ook niet voor: je stopt je geld in een fietsfabriek, maar je mag niet bepalen welk type fiets er gemaakt wordt en tegen welke prijs, want de prijs in de zorg wordt nog altijd vastgesteld door de overheid en de zorgverzekeraars”, aldus Geerlings.

De directeur van branchevereniging Actiz van de thuiszorg en ouderenzorg moet bijna lachen om de voorstellen van Klink en Bussemaker. „Hoezo winst uitkeren?”, zegt Aad Koster: „Het overgrote deel van de thuiszorginstellingen zit zwaar in de rode cijfers!” En komt daar voorlopig ook niet uit.

Veel pensioenfondsen willen niet reageren op de voorstellen van Klink en Bussemaker, maar Koster heeft wel via via gehoord dat zelfs een topman van het pensioenfonds Zorg en Welzijn geen trek heeft om op deze manier de zorg van geld te voorzien. „We zijn niet de nieuwe pinautomaat voor de zorg”, zou hij volgens Koster hebben opgemerkt. Pensioenfondsen zullen echt niet investeren in ondernemingen die slechts deels via bedrijfseconomische principes functioneren, zegt de Actiz-directeur.

Koster vindt de maatregelen erg overdreven. Bussemaker liet gisteren in deze krant weten met haar voorstellen de „cowboys” te willen weren uit de zorg. Koster vindt dat ze hiermee de plank misslaat. „Waar is ze al die jaren geweest? Het is een beeld dat niet op feiten is gebaseerd”, vindt Koster. „Er zijn een paar incidenten geweest, maar daarmee zet je 600.000 patiënten en 125.000 werknemers die zich het vuur uit de sloffen lopen in een hoek waar ze niet thuishoren.”

    • Frits Baltesen