Walen willen niet als 'vloermatten' dienen

De onoverzichtelijkheid van de Belgische politiek is sinds gisteren compleet: in de nieuwe Vlaamse regering doen nu ook de Vlaamse nationalisten mee.

Is een Vlaamse baby meer waard dan een Waalse? Die vraag stelden Franstalige politici in België gisteren nadat het regeerakkoord van de nieuwe Vlaamse regering bekend was gemaakt. In dat akkoord staat dat er een Vlaamse kinderbijslag komt, bovenop de bestaande Belgische. „Onacceptabel” en „niet normaal”, reageerden Franstaligen. Sociale zekerheid is immers een zaak voor de Belgische regering. „We laten ons niet als vloermatten behandelen”, zei Elio Di Rupo, de leider van de Parti Socialiste.

De nieuwe Vlaamse regering die de afgelopen weken werd gevormd, bestaat uit drie partijen: CD&V (christen-democraten), SP.A (socialisten) en N-VA (Vlaams-nationalisten). Ook over die samenstelling zijn Franstalige politici bezorgd. De N-VA streeft naar Vlaamse onafhankelijkheid. De partij was een van de winnaars bij de regionale verkiezingen die vorige maand in België werden gehouden.

Alle Vlaamse partijen, niet alleen de N-VA, willen dat Vlaanderen meer autonomie krijgt. Maar onderhandelingen daarover met Franstaligen leverden de afgelopen jaren niets op. Daarom is het nu tijd voor een nieuwe strategie, zegt N-VA-leider Bart De Wever.

Om te beginnen gaan de Vlamingen „heel assertief” gebruik maken van de bevoegdheden die ze al hebben. „We gaan tot op de lijntjes kleuren”, zegt Bart De Wever. Naast de Vlaamse kinderbijslag komt er een extra Vlaamse verzekering voor ziekenhuiskosten. De Vlaamse regering stopt ook geld in een eigen Vlaamse energiemaatschappij, die moet gaan investeren in groene stroom.

Onderhandelen met de Franstaligen heeft geen zin zolang die niets willen, zegt De Wever. Daarom wil hij nu wachten totdat de Franstaligen zélf vragende partij zijn. Hij verwacht dat dat niet zo lang gaat duren. Door de economische crisis kampen alle regeringen in België met grote tekorten, ook de Vlaamse. Maar de Vlaamse regering gaat dat tekort snel wegwerken. Straks, denkt De Wever, wordt de Vlaamse regering om geld gevraagd. En dat geld is er dan. „Als we ook bevoegdheden kunnen overnemen.” Commentatoren vatten deze nieuwe strategie in één woord samen: uitroken.

De christen-democraat Kris Peeters, die minister-president blijft, zei gisteren zich geen zorgen te maken over de kritiek van Franstaligen. „Ik ga ervan uit dat er juridisch geen problemen zijn. We blijven met onze plannen natuurlijk binnen de wettelijke beperkingen.”

De federale (Belgische) premier Herman Van Rompuy, een partijgenoot van Kris Peeters, zou naar verluidt liever hebben gezien dat de huidige Vlaamse regering van christen-democraten, socialisten en liberalen was voortgezet, dus zonder de N-VA. Want het politieke landschap in België wordt nu wel heel onoverzichtelijk. Op het federale niveau zitten de liberalen nog wel in de regering. In Wallonië wordt een regionale regering gevormd die er weer anders uitziet: socialisten, christen-democraten en groenen.

Ondertussen moet ook de samenstelling van de Belgische regering veranderen doordat minister Karel De Gucht (Buitenlandse Zaken) binnenkort lid wordt van de Europese Commissie. De Gucht, die premier Balkenende eens omschreef als „een mix van Harry Potter en brave stijfburgerlijkheid”, is een kleurrijke persoonlijkheid. Maar dat geldt ook voor zijn waarschijnlijke opvolger: oud-premier Yves Leterme.