Opinie

    • Paul Luttikhuis

Het klimaatbeleid is het spoor bijster

Merkel in elektrische auto op weg naar G8-vergadering (Foto Reuters)

Merkel in elektrische auto op weg naar G8-vergadering (Foto Reuters)Merkel in elektrische auto op weg naar G8-vergadering (Foto Reuters)

Terwijl de leiders van de rijke landen dezer dagen in Italië probeerden de wereld te verbazen met grootse klimaatplannen, verscheen een bescheiden wetenschappelijke analyse over de effectiviteit van het huidige klimaatbeleid. Of eigenlijk over het ontbreken daarvan.

De auteurs, van onder andere het Institute for Science, Innovation and Society en de universiteit van Oxford, beschrijven hoe ze ‘klimaatpolitiek weer op koers’ denken te krijgen.

Het moet gezegd, erg overtuigend zijn de plannen van de wereldleiders niet. Lees hier een conservatief commentaar. Dit schreef ik vandaag in een nieuwsanalyse in NRC Handelsblad (abonnees kunnen het complete verhaal ook lezen via de digitale editie):

Als de G8 hun eigen woorden serieus nemen, hebben ze deze week de revolutie afgekondigd. Maar de vraag is of de belofte van de G8 om de uitstoot van kooldioxide tot 2050 met 80 procent te reduceren geen luchtspiegeling is. [...]
Want wat is er zoal nodig om deze doelstelling te halen? Om te beginnen moeten duizenden kolencentrales worden gesloten. Tegelijkertijd moet de productie van elektriciteit juist gigantisch worden opgevoerd, om het wegtransport de kans te bieden over te schakelen op elektrische auto’s. Overal waar het een beetje waait, dient een windmolenpark te verrijzen en dakpannen moeten massaal worden vervangen door zonnecellen. Daarnaast moeten miljarden worden geïnvesteerd om de gigatonnen aan kooldioxide, die in de tussentijd nog steeds vrijkomen bij de vervuilende elektriciteitsproductie, veilig in de aardbodem weg te stoppen - een techniek waarvan de effectiviteit overigens nog lang niet zeker is.
Opvallend is dat de G8-leiders zwegen over de ingangsdatum van hun revolutie. Als over ruim veertig jaar het doel moet zijn bereikt, zijn de meeste wereldleiders ouder dan Fidel Castro nu is en misschien al wel overleden. Geen van hen draagt tegen die tijd nog politieke verantwoordelijkheid. Wetenschappers, milieugroepen en ontwikkelingslanden zijn daarom meer geïnteresseerd in de korte termijn. Wat doen de VS, Japan, Europa, Australië, China, Brazilië, Zuid-Afrika concreet tot 2015 of 2020?

De genoemde analyse legt uit dat de koolstofintensiteit van de wereldeconomie tussen 1990 en 2000 0,27 ton was voor iedere 1.000 dollar die er meer werd verdiend. In de periode 2001 tot 2006 groeide die koolstofintensiteit naar 0,53 ton per 1.000 dollar. Dus tegelijk met de toename van de vrees voor broeikasgassen, nam ook de intensiteit van de broeikasgassen toe. Hoe kan dat?

Aan de hand van een paar voorbeelden leggen de auteurs uit wat er volgens hen misgaat.

1. Het klimaatprobleem is zo ingewikkeld dat beleidsmakers het onmogelijk helemaal kunnen overzien en daardoor willekeurige maatregelen nemen die soms meer kwaad dan goed doen.

2. Een instantie om straffen op te leggen aan degenen die zich niet aan afgesproken reducties houden ontbreekt, en zal door veel landen ook nooit worden geaccepteerd.

3. Het marktmechanisme wordt ernstig verstoord doordat ontwikkelingslanden geen verplichtingen hebben.

4. Politici (en anderen) misbruiken het woord klimaat voor allerlei doelstellingen die daar in feite niets mee te maken hebben, bijvoorbeeld om goede sier te maken.

Protest van Greenpeace tijdens G8-top (Foto AP)

Protest van Greenpeace tijdens G8-top (Foto AP)Protest van Greenpeace tijdens G8-top (Foto AP)

De auteurs willen emissiehandel zoveel mogelijk afschaffen en het klimaatbeleid concentreren op twee zaken: het verminderen van zowel de energie-intensiteit (energie per eenheid van het bruto nationaal product) als de koolstof-intensiteit (de hoeveelheid koolstof per eenheid van energie). Wie is daar nou tegen?

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis