Eenmanskroegen

Na precies een jaar van onduidelijkheid, kwakkelende handhaving, protesten, burgerlijke ongehoorzaamheid en kleumende klanten op de stoep voor het café, is het rookverbod in de horeca failliet. Café Victoria in Den Bosch en Café De Kachel in Groningen zijn door de gerechtshoven van Den Bosch en Groningen vrijgesproken van overtreding van het rookverbod. Het zijn kleine cafés waar de eigenaar zelf achter de toog staat. Ze hebben geen personeel. De rechters hebben geoordeeld dat het rookverbod voor dat soort kroegjes niet valt af te dwingen. En gisteren heeft minister Klink van Volksgezondheid bekendgemaakt dat de controles en het innen van boetes voorlopig worden opgeschort.

Maar Klink geeft zich nog niet gewonnen. Hij wil de wet repareren. Hij schrijft aan de Tweede Kamer dat hij niet van zins is onderscheid te maken tussen cafés met en zonder personeel, zoals de verschillende rechters dat wel hebben gedaan. Dat standpunt was te verwachten, maar is toch vreemd en onlogisch. Want waar was het nou ook al weer om begonnen? De invoering van het rookverbod in de horeca werd gemotiveerd met de gedachte dat werknemers het recht hebben op een rookvrije werkplek, een gedachte waarvan iedereen de redelijkheid wel kan inzien. Vanuit deze redenering is het verschil tussen kroegen met en zonder personeel cruciaal, want in het geval van de eenmanskroegen is er geen sprake van werknemers die het recht hebben op een rookvrije werkplek. De eigenaar zelf heeft dat recht uiteraard wel. Hij kan roken verbieden in zijn eigen café. Maar als hij dat niet wil, hoeft het niet. Het recht is een recht en geen plicht. En de klanten kunnen kiezen of ze bij hem naar binnen lopen voor een pikketanissie of naar de buurman gaan. Door te zeggen dat hij geen onderscheid wil maken tussen eenmanszaken en andere cafés, haalt de minister de enige fundering van redelijkheid weg onder zijn eigen wet. Daarmee zegt hij in feite dat het recht op een rookvrije werkplek een plicht is geworden. Dat is slecht nieuws voor de vrachtwagenbestuurders, de machinist van de hijskraan hoog in de lucht in zijn cabine en uw columnist op zijn lekkende mansarde.

    • Ilja Leonard Pfeijffer