Eén gemeentehuis in plaats van vijf

Waar winden dorpelingen zich over op? In het Westland wordt voor 90 miljoen euro een nieuw gemeentehuis gebouwd. Terwijl er al vijf staan.

Twee demonstranten protesteren buiten de raadszaal in ’s Gravezande tegen de bouw van een nieuw gemeentehuis voor Westland. Foto Johannes van Assem foto Johannes van Assem 07-07-2009 's Gravezande Twee demonstranten staan in het gemeentehuis van 's Gravezande bij een vergadering van het college van B en W. Ze protesteren tegen plannen voor een groot gemeentehuis voor de hele gemeente westland dat 90 miljoen zal kosten. Assem, Johannes van

„Wat een mooie oren”, zegt burgemeester Sjaak van der Tak als hij, kort voor een acht uur durende raadsvergadering van de gemeente Westland, doldwaas uitgedoste actievoerders gewaarwordt. Ze dragen grote plastic oren om aan te geven dat de bestuurders beter moeten luisteren naar wat volgens hen de bijna honderdduizend inwoners van de gemeente Westland willen: ophouden met de plannen voor een duur gemeentehuis en meer aandacht besteden aan verpauperde delen in de elf dorpen in het Westland.

„Ze horen ons wel, maar ze luisteren niet”, zegt Corrie Stolk van het comité Westland Verstandig. De actievoerders delen wattenstaafjes uit „om uw gehoorgang vrij te maken”.

De bouw van een gemeentehuis in het Westland wordt ter plaatse aangeduid met het woord soap. Vijf jaar geleden fuseerden vijf gemeenten en werd besloten tot de bouw van één centraal gemeentehuis. Dit moet verrijzen op de plaats van het huidige stadhuis in centrumgemeente Naaldwijk. Tegelijk krijgt de „ruimtelijke kwaliteit” van het gebied daaromheen een oppepper. Zo komt er een park op een plek waar nu nog auto’s staan geparkeerd. Het zicht op het historische dorpscentrum wordt verruimd. De supermarkt van Albert Heijn verhuist naar de overkant van de straat, waar nu de Rabobank staat. Dat gebouw is aangekocht en verdwijnt. Ook een school wordt gesloopt om elders te worden herbouwd.

De afgelopen maanden hebben de verwikkelingen zich opgestapeld. Burgers mochten zich uitspreken over de voorlopige ontwerpen van drie architecten, maar voordat de uitslag bekend was, lekte uit dat burgemeester en wethouders hun keuze al hadden bepaald. Het meeste gesteggel ontstond vervolgens over euro’s. Het plan mocht van de gemeenteraad niet meer dan 90 miljoen kosten. Onlangs bleek dat het duurder uit zou pakken. Zou het gemeentehuis niet toch beter elders in Naaldwijk kunnen worden gebouwd? Een snel onderzoekje wees uit dat het bestaande plan toch het goedkoopste was. Hoewel ook voor dit plan de gemeente nog 9 miljoen euro tekortkomt.

Intussen zien grote groepen Westlanders de bouw niet meer zitten. „Ik heb nog nooit iemand gesproken die vóór dit plan is”, zegt Aad van Uffelen van het actiecomité Westland Verstandig. Aanvoerder Kees Hofstede: „Het is zeer onverstandig om op de duurste plek van het Westland zo’n megagebouw neer te zetten en daarvoor een supermarkt te moeten verplaatsen, een bank aan te kopen en een school te slopen.”

Veel verstandiger, aldus het comité, is de gemeentehuizen in de vijf voormalige gemeenten van het Westland te blijven gebruiken. Je moet de voordelen van alle ambtenaren in één gebouw immers niet overdrijven, zegt Kees Hofstede. „In Den Haag zitten toch ook niet alle ministeries onder één dak?” En mocht uit diepgaand onderzoek blijken dat nieuwbouw onontkoombaar is, ga dan buiten het centrum van Naaldwijk bouwen, zegt het comité. „Dan ben je goedkoper uit.”

Ook de grootste partijen in de gemeenteraad, CDA en Gemeentebelang Westland, geloven er niet meer in. CDA-raadslid Arie Wijten: „Het is niet realistisch van dit college te vragen 9 miljoen te bezuinigen. Neem de tijd en neem alle vrijheid om met een nieuw plan te komen.” Raadslid Remmert Keizer (Gemeentebelang Westland): „Wij zijn teleurgesteld. Veertien maanden lang is gezegd dat het project voor 90 miljoen euro kan, en nu is dat toch weer niet zo. Stop ermee. Laat een volgend college plannen maken.”

Burgemeester en wethouders willen doorzetten. Burgemeester Sjaak van der Tak (CDA) vraagt de gemeenteraad bijna smekend om instemming. Er is al een paar jaar aan het project gewerkt. Er zijn kosten gemaakt. De kredietcrisis maakt de aanbesteding goedkoper. Westland kan door het monsterproject bedrijven uit de regio aan werk helpen. En er zit hier een college met een enorme drive, dat bereid is „onorthodoxe dingen” te doen. Net zoals de burgemeester zelf heeft gedaan in zijn tijd als wethouder in Rotterdam om projecten als de metrolijn en Erasmusbrug tot een succes te maken. Bijvoorbeeld door toenmalig minister Tineke Netelenbos te dreigen de heipalen weer uit de grond te trekken als zij niet met geld over de brug kwam. Het tekort van 9 miljoen zal verdwijnen. Van der Tak: „Geef ons toch eens even de tijd. Het lijkt onmogelijk. Maar het wordt mogelijk.”

Zijn bede heeft succes. De raadsleden dienen wel moties in, maar weigeren elkaars motie te steunen. Zodat het college kan doorgaan met zijn zwaar gekritiseerde plan. Burgemeester Van der Tak: „We houden rekening met uw zienswijzen. We laten de trein niet zomaar doordenderen.” En of de Westlanders het allemaal nog kunnen volgen? Van der Tak: „Het is onze gezamenlijke taak dit aan de burger uit te leggen.”

    • Arjen Schreuder