De vijand misleiden met dubbelgangers

Met resten van prooien en eierzakken probeert de spin Cyclosa wespen te misleiden.

Een web vol nepspinnen verhoogt namelijk zijn overlevingskansen.

De kruisspinachtige Cyclosa hangt zijn web vol met dubbelgangers van zichzelf om roofdieren te misleiden. Dat blijkt uit onderzoek aan deze spinnen in Taiwan.

Volgens de onderzoekers is daarmee voor het eerst een diersoort ontdekt die zijn natuurlijke vijanden misleidt met een nepversie van zichzelf. De studie van Ling Tseng en I-Min Tso, ecologen aan de Tunghai Universiteit in Taiwan, verschijnt binnenkort in het wetenschappelijk tijdschrift Animal Behaviour.

Spinnen van het geslacht Cyclosa hangen hun web vol met resten van prooidieren, eierzakken en mengsels van beide. Biologen veronderstelden dat de rotzooi diende als camouflage, maar dat idee haalden de Taiwanezen in 2005 al onderuit door in het wild de spinnensoort Cyclosa mulmeinensis te filmen. Volgehangen spinnenwebben werden juist relatief vaak aangevallen door de roofwesp Vespa.

Om vast te stellen of de trefkans van de roofwespaanvallen door de nepspinnen ook in de praktijk werd gereduceerd onderzochten de Taiwanezen Cyclosa mulmeinensis, een soort die leeft op een tropisch eiland voor de zuidoostkust van Taiwan. Deze spin hangt de oude eierzakken en prooiresten in een verticale lijn in het midden van zijn web. De publicatie in Animal Behaviour toont lichtgrijze, ovale bolletjes die veel weg hebben van het achterlijf van de echte spinnen. De lichtgrijze kleur van Cyclosa mulmeinensis lijkt op de kleur van de resten van zijn prooi. Videobeelden maakten duidelijk dat jonge, kleine spinnen relatief kleine pakketjes maakten, een aanwijzing dat ze hun vijanden misleiden.

De Taiwanezen konden volle en lege webben vergelijken, omdat de spinnen tijd nodig hebben om hun web weer te decoreren als het beschadigd is geraakt door de wind of een groot dier. Webben met twee of meer ‘versierselen’ werden in acht uur in ongeveer 40 procent van de gevallen aangevallen, twee keer zo vaak als lege spinnenwebben.

Maar die aanvallen verliepen minder succesvol. In totaal filmden de Taiwanezen twaalf aanvallen op webben van spinnen in een web dat verder leeg was. Negen van die aanvallen hadden succes, wat neerkomt op een trefkans van 75 procent. Spinnenwebben mét versierselen werden 22 keer aangevallen, maar nu kozen de roofwespen in bijna tweederde van de gevallen het verkeerde doel. Dit betekent dat spinnen in een web dat met nepspinnen vol hangt hun overlevingskans verhogen.