De Efteling

Foto Leo van Velzen Kaatsheuvel, 07-07-09. Sfeerbeelden van de Efteling voor zomerserie ECO. Foto Leo van Velzen NrcHb. Velzen, Leo van

In de week voordat de zomervakantie volop losbarst, stroomt de Efteling al om tien uur ’s morgens vol met dagjesmensen en kinderen die op schoolreisje zijn. De echte drukte komt volgende week, maar ook nu al zijn de wachtrijen voor de topattracties lang. Drie kwartier voor de Python, een uur voor De Vliegende Hollander.

Op het terras naast het Sprookjesbos (Assepoester ligt om de hoek) zit de familie Van der Wind uit Arnhem. Ze zijn voor het eerst met hun vier kinderen in een attractiepark. „We hebben het zo lang mogelijk weten uit te stellen”, zegt moeder Lisette. „We hebben niets met pretparken.” Maar omdat de kinderen een dag vrij hadden én het gezin nog kortingsbonnen had van Albert Heijn, „moest het er maar eens van komen”.

In de zomervakantie gaat het gezin naar Friesland en Texel. Dat heeft niets met de crisis te maken. „De kinderen zijn nog zo klein, we hebben geen zin om een enorme afstand met ze te rijden.”

Veel Nederlanders gaan dit jaar in eigen land op vakantie. En daar profiteert de Efteling van, beaamt directeur Bart de Boer. De omzet is in de eerste helft van dit jaar 25 procent hoger dan een jaar geleden. „We hebben steeds geroepen: de crisis raakt ons niet, want wij verkopen vergetelheid”, zegt De Boer. Puur „voor de zekerheid” startte de Efteling begin dit jaar een grote marketingcampagne, met onder andere een nieuwe tv-commercial en een kortingsactie via Albert Heijn. De Boer: „Dat heeft fantastisch gewerkt. Vorig jaar hadden we 3,3 miljoen bezoekers, als de groei doorzet komen we dit jaar boven de 4 miljoen. Het hoogste aantal ooit.”

Het zakelijke deel van het attractiepark heeft wél last van de recessie, vertelt De Boer. „Het hotel wordt minder bezocht. Bovendien verhuren we congresruimte en daar draaien we 20 procent minder omzet dan vorig jaar.”

Bij een van de vele snackcorners in het park is de crisis ver weg. Aan een tafeltje likken Rossanne Krijgsman, in het dagelijkse leven oppas, en student Bastian Soijer aan een ijsje. Rossane’s moeder, Marietje van Gerven, is erbij, ze is podotherapeute. Het dagje Efteling is een verjaardagscadeautje van een vriendin, vertelt Van Gerven. „Straks gaan we nog wel een paar dagen echt weg.” Waarheen is nog niet duidelijk. Misschien een paar dagen Rome, of Egypte. Om de crisis hoef je het niet te laten, zegt Soijer. „Ik zag gisteren nog een advertentie voor acht dagen strandvakantie in Bulgarije: 99 euro inclusief vlucht. Dan is een dagje Efteling bijna duurder.”

In de brandende zon staan mensen in de rij voor een hotdog en een cola à 5 euro. Op het terras bij de PandaDroom zitten vier vaders aan een drankje. Patrick Borgen uit Delft gaat binnenkort met zijn vrouw en drie kinderen naar Frankrijk. Ze zijn net terug uit de VS. „Dat was spotgoedkoop.”

Het gaat slecht bij het IT-bedrijf waar Borgen werkt. Er zijn al 70 collega’s ontslagen en van zijn team van negen mensen zijn nog maar drie mensen over. Binnenkort zal er meer duidelijkheid komen over zijn eigen baan. Maar Borgen is niet ongerust. „Ik zie het wel.”

Voor de zekerheid gaat hij wel een rechtsbijstandsverzekering afsluiten, maar hij gaat voorlopig niet bezuinigen. „Ik leef vandaag en hoe het er volgende maand uit komt te zien, weet ik niet. Het heeft ook geen zin om daarmee bezig te zijn. Je kunt ook geen rekening houden met ziektes die je mogelijk straks zal krijgen.”

Er zijn meer mensen die er zo over denken. Vlakbij het huisje van Vrouw Holle (daar hebben mensen uit Kaatsheuvel vroeger écht in gewoond, vertelt een medewerkster van het park) zijn Frank en Linda Brandenburg uit Breda met hun twee kinderen neergestreken. Beknibbelen? Daar doen ze niet aan. „We geven gewoon lekker geld uit en letten verder niet op.”

Frank werkt bij een herverzekeraar en daar zijn „rake klappen” gevallen. Maar ze zien wel hoe het loopt. Binnenkort gaan ze „heerlijk naar Zeeland”. Ze zijn er onlangs nog een weekje geweest, toen zaten ze in een vakantiepark. Dat had niets met de recessie te maken. „Puur om het feit dat we kinderen hebben.”