Bezoek Verhagen aan Servië gaat toch niet door

Een Nederlandse poging om de moeizame relatie met Servië te verbeteren is gestrand. Minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken heeft zijn bezoek aan de Servische regering, gepland op 21 juli, voor onbepaalde tijd uitgesteld. Servische ministers wilden het bezoek aangrijpen om Nederland ervan te overtuigen dat ze alles doen om de van oorlogsmisdaden verdachte Ratko Mladic te arresteren, terwijl Verhagen alleen over bilaterale samenwerking wil praten.

Nederland blokkeert binnen de EU de inwerkingtreding van een belangrijke handelsovereenkomst met Servië, zolang dat land niet volledig samenwerkt met het Joegoslavië-tribunaal. De hoofdaanklager van het tribunaal rapporteerde onlangs dat Servië grote vooruitgang boekt, maar nog altijd niet voor honderd procent meewerkt.

In Servië wordt Nederland gezien als het grootste obstakel op weg naar Europa. Wekelijks zijn krantenkoppen te lezen als ‘Nederland nog steeds niet van standpunt veranderd’. Politici en analisten debateren over de vraag hoe groot de druk op Nederland binnen de EU is. Daarbij wordt vaak gerefereerd aan een Nederlands Srebrenica-trauma, dat ervoor zou zorgen dat Nederland als enige land streng blijft voor Servië. In Sebrenica werden in juli 1995, onder toezicht van Nederlandse militairen, duizenden moslimmannen door Bosnische Serviërs afgevoerd en later vermoord.

Om te laten zien dat Nederland niet blind is voor de geboekte vooruitgang zou Verhagen komen praten over nauwere economische banden. Maar Servische politici wilden vooral praten over het Nederlandse standpunt.

Een Nederlandse diplomatieke bron: „Van Nederlandse kant is constructief nagedacht over hoe we de Serviërs verder kunnen helpen op weg naar Europa. Het is jammer dat het nu weinig zin heeft naar Belgrado te komen.”

Als Servische politici aan Nederland hun goede wil zouden willen tonen, is het volgens Jelena Milic, directeur van het Servische centrum voor Euro-atlantische relaties, een goed idee van de Srebrenicaherdenking op 11 juli een dag van nationale rouw te maken. „Dan laat je zien dat je snapt waar het om draait.” Daaraan durven de regeringspartijen in Belgrado hun vingers echter niet te branden.