'Vrij internet vereist nieuwe regels voor filmindustrie'

Eurocommissaris Viviane Reding wil dat de entertainmentbranche stopt voor elk land aparte rechten te heffen. „Het past niet bij deze digitale tijd en werkt piraterij in de hand.”

Viviane Reding. Foto Evelyne Jacq Nederland, Rotterdam, 12-07-2004 EU Nederlandse vooritterschap. Informele bijenkomst europese ministers van Onderwijs en Cultuur. Persconferentie met minister Maria van der Hoeven en Eurocommissaris Viviane reding. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Het lijkt alsof er een ordinaire advertentie boven de entree van het Brussels Berlaymont-gebouw hangt. ‘Vanaf 1 juli goedkoper sms’en in het buitenland’, gevolgd door dikke uitroeptekens. Het is een verwijzing naar het succes dat de Luxemburgse eurocommissaris Viviane Reding (58) had met het aanpassen van de sms-tarieven.

De telecomaanbieders hebben deze zomer de prijzen tot 60 procent naar beneden moeten bijstellen. Ook de tarieven voor bellen in het buitenland, de zogeheten roamingtarieven, zijn op haar aandringen verlaagd. In Brussel, maar ook ver daarbuiten wordt het einde van deze ‘roaming rip-off’, zoals Reding het noemt, gevierd.

De eurocommissaris, deze week opnieuw aangewezen om Luxemburg in de volgende Commissie te vertegenwoordigen, heeft volop plannen om haar huidige portefeuille Informatiemaatschappij en Media nog vijf jaar invulling te geven: het beheer van internet moet beter worden geregeld en de amusementsindustrie moet zich volgens haar dringend aanpassen aan de nieuwe, digitale tijd.

Het aanpassen van de telecomtarieven kreeg in Europa veel aandacht. Hoe kijkt u daarop terug?

„Ik heb de telecombranche eerst zelf een kans gegeven om hun belachelijke buitenlandse tarieven bij te stellen, maar ze luisterden niet. Ze zijn gewend aan politici die ja en amen zeggen. Er volgde een van de zwaarste lobbies die Brussel ooit gekend heeft, omdat de telefoonmaatschappijen bang waren dat lagere tarieven de sector compleet zouden vernietigen. Maar wat is er gebeurd? Sinds de roamingtarieven zijn gedaald, zetten mensen hun telefoon niet meer uit als ze de grens overgaan en is het gebruik met 34 procent gestegen.”

Internettechnologie baart veel bedrijven zorgen. Zo pleit de entertainmentbranche voor strengere straffen tegen illegaal downloaden.

„Internet vergt een delicate balans tussen tussen privacy en regels. In Frankrijk pleitte men voor het afsluiten van internetters die illegale content downloaden. Maar er is al lang software om dat probleem te omzeilen, zodat je anoniem kunt downloaden. De jonge generatie denkt inderdaad dat down-loaden sexy is, ze beseffen niet dat ze aan het stelen zijn. Ik heb zelf ook kinderen. Wij moeten ze opvoeden, duidelijk maken dat ze door illegaal downloaden artiesten van de mogelijkheid beroven om hun werk te blijven doen.

„Maar ik geloof niet in repressieve maatregelen. Die werken niet. Het heeft geen zin om jonge mensen in de gevangenis op te sluiten: ze zullen nieuwe methoden en nieuwe software vinden om te doen wat ze willen. Ik denk dat we meer moeten investeren in aantrekkelijke content, minder in nieuwe regels. Het is de entertainmentindustrie die eerst over de brug komen. Om te beginnen door een einde te maken aan de gefragmenteerde rechten, waardoor films en televisieprogramma’s in sommige landen niet bekeken mogen worden.

„We hadden al een legaal aanbod moeten hebben dat de jonge generatie in staat stelt om voor een acceptabele prijs muziek en films te kopen. Nu krijg je, zelfs als je iets wilt kopen en op de de betaalknop drukt, vaak het antwoord: sorry, we hebben de rechten niet voor het gebied waar jij woont. Dat was dan meteen de laatste keer dat zo’n jongere nog eens een poging doet om iets legaal aan te schaffen.”

Pleit u voor afschaffing van de regionale verdeling van filmrechten?

„Dat staat hoog op mijn prioriteitenlijstje. Internet is de vrije ruimte, en vrij bewegen van informatie is daarvoor noodzakelijk. De entertainmentindustrie moet met licenties komen die over de grens gaan. We beginnen met Europa, om te beginnen in taalgebieden, bijvoorbeeld de Franstalige, Duitse en Spaanstalige gebieden. Laten we het niet blokkeren op de oude manier, want we zitten in een compleet nieuwe wereld.

„En ik wil de consumenten erbij betrekken. In oktober kom ik met een Content Online-strategie, waarvoor ik de jonge generatie vraag om met ons mee te denken. Want we zetten onszelf nu voor schut in de ogen van de nieuwe generatie.  Daarom wil ik hun mening: vertel mij, oud persoon, wat ik moet doen om jouw nieuwe wereld  te verbeteren.”

U stelde onlangs ook voor om het beheer van internet anders te gaan regelen. Waarom?

„We moeten de middelen hebben om het internet vrij en onafhankelijk te houden, met internationaal geaccepteerde regels. Op dit moment is de ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers, red.) verantwoordelijk voor onder meer het beheer van de domeinnamen op het web. Maar ICANN valt nog onder het Amerikaanse ministerie van Handel en geschillen komen bij de Californische rechter terecht.

„Ik vind dat internet niet gedomineerd moet worden door een politieke macht, een ideologie of een land – ook niet door Europa. Ik pleit voor een onafhankelijke private organisatie die verantwoordelijk wordt voor een internationaal forum, een soort G12.

„In oktober loopt de overeenkomst tussen ICANN en de Amerikaanse overheid af. Ik heb deze kwestie in de tijd van Bush aangekaart, maar dat maakte toen geen kans. De nieuwe Amerikaanse regering lijkt wel open te staan voor discussie en er is een nieuwe ICANN-directeur die in onze richting wil bewegen. Het kan niet in één dag, maar we zijn op de juiste weg.”

Zaterdag in NRC Weekblad: downloadcultuur en internetpiraterij in Nederland.