Ten strijde tegen het bolwerk van Windows

Google bouwt een directe concurrent voor Microsofts besturingssysteem Windows.

Chrome OS is gratis en kan beter overweg met het web. Maar wie wil er overstappen?

Illustratie Roel Venderbosch Venderbosch, Roel

Rood, geel, blauw en groen. Dat zijn de kleuren die Microsoft al jarenlang voor zijn Windows-logo gebruikt. Het zijn ook precies de kleuren die Google koos voor het logo van de Google browser, Chrome. Die browser, waarmee je internetpagina’s bekijkt, vormt de basis van het besturingssysteem Chrome OS dat Google volgend jaar af wil hebben.

Chrome OS is een rechtstreekse aanval op Microsoft Windows, het besturingssysteem dat op meer dan 90 procent van alle computers te vinden is. Google bouwt het in eerste instantie voor netbooks; kleine laptops die niet al te snel zijn, maar wel goedkoop en zuinig.

Je hoeft maar in de trein rond te kijken of een elektronicazaak binnen te lopen om te zien dat netbooks het goed doen bij de consument. De vraag naar geavanceerde laptops en bureaucomputers loopt door de recessie sterk terug, maar computertjes van minder dan 400 euro gaan nog steeds als een speer.

Op het officiële Googleblog (googleblog.blogspot.com) licht product manager Sundar Pichai de ambitieuze plannen van Google toe. „De huidige besturingssystemen zijn ontwikkeld in een tijd dat er nog geen internet was. Ons systeem moet een stuk sneller en lichter worden.”

In feite bouwt Google een voertuig voor zijn eigen webdiensten zoals Gmail en Google Docs. Die kun je gewoon vanuit een browserscherm benaderen vanaf elke computer. Naarmate er meer software op servers draait, op computers die je via internet kunt bereiken, hoeft je eigen pc minder zware rekentaken te verrichten. Dan kan een klein netbookje met een zuinige processor net zo productief zijn als je snelle thuiscomputer. Als de browser en de webserver het werk doen, is de keuze van een besturingssysteem ook niet meer zo belangrijk: dat is meer een dun schilletje rondom een kern van applicaties die je via internet benadert.

Microsoft zit duidelijk in zijn maag met de populariteit van goedkope computers en de verschuiving van software naar het web. Windows Vista, de huidige Windows-versie, is te log voor de meeste kleine laptops. Daarom verkoopt Microsoft nog steeds Windows XP: dit besturingssysteem dateert uit 2001 – stokoud in computerjaren – en levert weinig geld op. Om die reden heeft Microsoft zijn omzet dit jaar terug zien lopen. Het softwarebedrijf zet alles op alles om in oktober Windows 7 uit te brengen: die versie is wel geschikt voor gebruik op netbooks.

Microsoft werkt bovendien in het laboratorium aan een nieuw besturingssysteem dat wel met beide benen in de internetwereld staat. Dit project, met de toepasselijke codenaam Gazelle, lijkt geïnspireerd op Google Chrome en moet net zo’n lichtgewicht platform voor webapplicaties worden.

Op dit moment is Microsoft nog dominant aanwezig op bijna elke computer. Heeft Google een serieuze kans om Microsoft op zijn sterkste punt, Windows, te verslaan?

Tja. Netbooks zijn al langer met Linux verkrijgbaar, maar het gros van de gebruikers kiest voor de verouderde Windows XP-versie. Ze werken liever in een vertrouwde omgeving, waar de startknop al jarenlang op dezelfde plek te vinden is.

Een ander voordeel van Windows: het werkt met de meest uiteenlopende soorten hardware, zoals geluidskaarten en printers. Dat is het voordeel van een besturingssysteem dat al decennia op de markt is en als een soort industriestandaard wordt beschouwd. Google heeft wat dat betreft nog een lange weg te gaan, maar vertrouwt er op dat open bron-ontwikkelaars meehelpen.

Chrome OS, zo luidt de verwachting, wordt een makkelijk te installeren kant en klaar-pakket voor mobiele computers. Maar het is vooral een essentiële stap in de zorgvuldig uitgestippelde Google-strategie om Microsoft af te troeven. Ga maar na: Gmail, de online maildienst die kan concurreren met Microsoft Outlook. Google Docs, het online alternatief voor Microsoft Office. Google Chrome, een geavanceerde browser als concurrent voor Internet Explorer. Google Gears: een techniek die ervoor zorgt dat je je webmail ook kunt gebruiken zonder internetverbinding. Google Android: een nieuw besturingssysteem voor mobiele telefoons.

Maar het succes dat Google heeft met zijn zoekmachine en online advertentieverkoop is geen garantie voor succes in andere markten. Zo blijft het marktaandeel van de Chrome-browser steken op iets meer dan 1 procent. En Android werkt nog maar op een handjevol toestellen.

Mocht Google Chrome OS uiteindelijk wel slagen, dan is er niet veel fantasie voor nodig om te bedenken dat Google straks net zo alomtegenwoordig is als Microsoft: leverancier van je mailsysteem, je kantoorsoftware en het besturingssysteem van je pc. Het is al vaker gezegd, maar met Chrome OS is het definitief bewezen: Google is het nieuwe Microsoft. De kleuren van het Chrome-logo zijn dus heel goed gekozen.

Meer over Google Chrome OS en Windows op nrc.nl/hebben