Kabinet maakt eind aan 'cowboys in zorg'

Het kabinet maakt een eind aan de toenemende commercie in de gezondheidszorg. Plannen om ziekenhuizen om te vormen tot commerciële ondernemingen gaan niet door.

Verder mogen financiers in de thuiszorg geen zitting nemen in het bestuur en verliezen ze hun invloed over belangrijke besluiten, zoals fusies. „Er is geen plaats meer voor cowboys in de zorg”, zegt staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) in een gesprek met deze krant.

In een brief die minister Klink (Volksgezondheid, CDA) en Bussemaker vanochtend hebben gestuurd aan de Tweede Kamer schrijven zij dat ziekenhuizen op termijn winst mogen gaan uitkeren, maar onder zeer strikte voorwaarden. In de langdurige zorg (zoals in verpleeg- en verzorgingshuizen) blijft dit verboden. De brief komt na wanbeleid, fraude en mislukte fusies in de zorg. Zorginstellingen zoals Meavita, Philadelphia en IJsselmeerziekenhuizen gingen (bijna) failliet.

In het vorige kabinet beloofde minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) ziekenhuizen dat zij vanaf 2012 commerciële ondernemingen zouden mogen worden. De PvdA heeft daar nooit iets voor gevoeld. De partij was bang dat geld voor patiënten zou wegvloeien naar private kapitaalverschaffers. De huidige bewindslieden voorkomen nu dat investeerders kunnen beslissen om winst aan zichzelf uit te keren of om te beknibbelen op zorg om de winst op te voeren. Die constructie noemen de bewindslieden een ‘maatschappelijke onderneming’. Zo’n bedrijf kan winst uitkeren aan aandeelhouders maar zij krijgen geen zeggenschap.

Klink en Bussemaker ergeren zich vooral aan het wanbeleid in de thuiszorg. Ze hopen met hun plannen een einde te maken aan de omvangrijke fraude bij bureaus die voor patiënten bemiddelen bij de aanvraag van persoonsgebonden budgetten (pgb’s).

Klink en Bussemaker willen de kwaliteit in de zorg met een reeks maatregelen verbeteren. Bestuurders worden verplicht om problemen te melden bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). „Doen ze dat niet, dan kunnen ze persoonlijk aansprakelijk worden gesteld”, zegt Klink, „en dan kunnen ze wel inpakken.” Ook willen zij bestuurders van ziekenhuizen bovengeschikt maken aan medisch specialisten. Nu is „het interne kwaliteitssysteem niet sluitend”, aldus de brief aan de Tweede Kamer.

De cliëntenraden krijgen meer invloed. Ze moeten straks fusies kunnen tegenhouden. Deze raden moeten de bevoegdheid krijgen wanbeleid te laten onderzoeken door de ondernemingskamer. De Inspectie zal ook fusies gaan beoordelen. Dat moet voorkomen dat niet alleen de economische afwegingen van de Nederlandse Mededingingsautoriteit tellen.

Interview: pagina 3