'Geachte [naam], u past derhalve niet in ons profiel'

Onduidelijk, houterig of simpelweg bot. Zelden zijn afwijsbrieven aan sollicitanten goed geschreven.

Werkgevers, durf de harde waarheid te zeggen.

Illustratie Bas van der Schot nimmer Schot, Bas van der

‘Graag hadden wij uw sollicitatie even goed af laten lopen als onze sprookjes, maar het heeft niet zo mogen zijn’. Die reactie kreeg een vriendin van ons nadat ze had gesolliciteerd bij de Efteling. Het pretpark ondertekende de afwijzing met ‘Met ’n twinkelende groet’. Tenenkrommend? Ach. De betreffende personeelsmedewerker probeerde tenminste nog iets van de afwijsbrief te maken.

Die vriendin heeft inmiddels een baan aangenomen. Andere vrienden en bekenden zijn nog aan het solliciteren. Omdat de economie stroefjes draait, levert iedere vacature een stortvloed aan reacties op en regent het afwijzingen. En die brieven zijn vaak slecht geschreven.

We vroegen of we de post van de afgewezenen mochten lezen. Ze doorzochten hun ordners en inbox op trefwoorden als ‘helaas’, ‘profiel’, en ‘procedure’. Zo kregen we ongeveer vijftig brieven doorgestuurd die we aanvulden uit eigen archief.

Het gros lijkt geproduceerd door één en dezelfde afwijsbrievengenerator. Brief na brief wordt ‘de procedure niet voortgezet’ omdat de kandidaat ‘niet in het profiel past’. We lezen veel holle, kromme, en rommelige taal. Wat opvalt is dat de reden van afwijzing in bijna geen enkele brief staat vermeld. Terwijl je juist daar wat aan hebt.

Was je te dom, te dik, te oud, te jong, te zwart, te wit, te groen? Had je geen internetervaring? Stond je iets te lodderig op Hyves? Zocht men eigenlijk een vrouw? De ware reden laten afwijsbrievenschrijvers vaak in het midden. Ze sturen meestal standaardbrieven, die doorgaans een cirkelredenering bevatten volgens het stramien: ‘U krijgt de baan niet, aangezien u de baan niet krijgt.’ Natuurlijk staat dat er nooit letterlijk; de pagina wordt opgevuld met zinnen die als je er even naar kijkt betekenisloos zijn. Hiernaast hebben we die kluitjes-in-het-riet gebloemleesd in een top zeven. De citaten komen uit echte brieven.

Een blauwtje lopen is jammer, maar hoort erbij. En je steekt er vaak nog wat van op. Behalve als je de reden van de afwijzing nooit te weten komt. Dit is niet alleen een taalkwestie. Het is ook een gemiste kans voor bedrijven en instellingen; een heldere afwijsbrief is prima doelgroepreclame. Een enthousiasteling houd je ermee enthousiast.

Ons onderzoekje leverde ook positieve uitzonderingen op. Dat waren de persoonlijke brieven met duidelijke motivatie van de keuze en bruikbare wenken voor de toekomst. Die geven de burger moed. Natuurlijk is die ideale, persoonlijke brief vaak geen optie, bijvoorbeeld als er vierhonderd reacties op een vacature zijn binnengekomen. Laat in dat geval de standaardbrief een perfecte, eerlijke standaardbrief zijn. In het kader hierboven staan twee websites met goeie voorbeelden.

Iedere sollicitant die een puntgave brief stuurt, verdient een dito reactie. Werkgevers, stop met de kluitje-in-het-riet-brief. Liever de harde waarheid, dan een lege huls.

Wouter van den Eijkel is vertaler, Arjen van Veelen is journalist

    • Arjen van Veelen
    • Wouter van den Eijkel