Wispelturig breekt Sarah Palin haar loopbaan af

Alles wijst erop dat er een eind is gekomen aan de stormachtige carrière van Sarah Palin, de vrouw die bijna vicepresident van de VS was.

Het raadsel lijkt opgelost. Achter het plotselinge vertrek van Sarah Palin als gouverneur van Alaska, eind vorige week, blijkt bij nader inzien een simpel motief schuil te gaan: geldgebrek.

Palin wil niet langer betalen voor haar verweer tegen een regen klachten wegens vermeend onethisch handelen. Tweederde daarvan is afgehandeld – en afgewezen. Gisteren vertelde zij dat de procedures haar een half miljoen dollar advocatenkosten hebben gekost. „Onze vijanden willen dat we failliet gaan”, smaalde ze.

Het betekent dat de politicus, vorig najaar als ‘running mate’ van John McCain heldin van de Republikeinse achterban, van het politieke toneel verdwijnt. Ze sluit een terugkeer niet uit. Maar gisteren bleek dat zij ook zelf twijfelt. Tegen ABC News beaamde Palin dat er een kans is dat ze „politiek gezien doodgaat”.

De wijze waarop ze haar vertrek bekendmaakte, zorgde dagen voor consternatie. Zij hield een onsamenhangende toespraak waarin ze uiteenzette dat het volmaken van haar vierjarige termijn (die november 2010 afliep) ‘oude politiek’ zou zijn geweest. Zij was nerveus. En de timing van haar verklaring was eigenaardig: de vrijdagmiddag voor Onafhankelijkheidsdag, een moment dat vrijwel niemand acht slaat op het nieuws.

Republikeinse strategen droogden haar af. „Ik ben een beetje perplex”, zei Karl Rove, de spindoctor van George W. Bush. Volgens hem zal zij door deze stap in elke eventuele campagne waaraan ze nog meedoet kwetsbaar blijven voor het verwijt dat zij niet doorvocht toen het moeilijk werd.

En Dana Perino, Bush’ laatste woordvoerder, zei dat Palin haar beslissing blijkbaar „in een opwelling” had genomen, iets waarover „haar tegenstanders al bezorgd waren” in 2008.

Ook aanhangers lieten haar vallen. Michael Steele, Republikeins partijvoorzitter, verwelkomde haar vertrek uit Alaska omdat zij nu alle tijd zou hebben voor de nationale politiek. Vervolgens legde hij gisteren uit dat de campagne van „2012 nu wel van tafel zal zijn voor haar”, met andere woorden: blijf de komende jaren maar weg uit Washington.

Zelfs Fred Barnes van The Weekly Standard, samen met hoofdredacteur Bill Kristol de vurigste pleitbezorger van Palin als nieuwe partijleider, zegde na het weekeinde zijn vertrouwen op. „Zij is de meest opwindende Republikein in decennia’’, schrijft hij deze week. Maar geloven in haar kandidatuur „voor 2012 en waarschijnlijk voor altijd” kan hij niet langer.

Door haar aftreden ontneemt ze zichzelf de kans ervaring als bestuurder op te doen, meent Barnes, en ook haar inhoudelijke kennis schiet nog altijd ernstig tekort. „Je kunt niet op alleen charisma president worden.”

Amper een jaar geleden beleefde Sarah Palin een stormachtige opkomst in de nationale politiek. Haar toespraak op de Republikeinse conventie bracht Amerika’s grootste politieke stroming, het conservatisme, in vervoering. Net als Obama wist zij tienduizenden mensen op de been te brengen. De Palinmania was zo heftig dat McCain erbij verbleekte. Zij, niet hij, leek als enige in staat Obama van het presidentschap te houden.

Achteraf is duidelijk geworden dat de VS door het oog van de naald zijn gegaan. Het laatste bewijs vormt een artikel in het laatste nummer van van Vanity Fair, waarin anonieme campagnemedewerkers uitleggen hoe Palin zich in de campagne ontpopte als onberekenbaar, inhoudelijk ongeïnteresseerd, en iemand die altijd bereid is de feiten te ontkennen.

Bill Kristol verweet vorige week Steve Schmidt, McCains campagneleider, dat hij de bron van het stuk in Vanity Fair is. Schmidt ontkende – en de volgende dag lekten naar CBS e-mails tussen Schmidt en Palin uit. Zij laten zien dat feiten voor Palin inderdaad nauwelijks waarde hebben.

In de e-mails, drie weken voor de verkiezingen, gaat het om het eerdere lidmaatschap van Palins man, Todd, van een partij die wil dat Alaska zich afscheidt van de VS. Palin krijgt hier opmerkingen over en zij eist van Schmidt dat hij een verklaring doet uitgaan: Todd was nooit lid van de partij.

Schmidt kijkt het na en ziet: zeven jaar lid.

Palin mailt terug: dat was een misverstand, ik wil dat je het rechtzet.

Het is enkele uren voor het laatste televisiedebat van McCain met Obama. Ze staan hopeloos achter in de peilingen. Schmidt heeft met McCain doorgenomen dat ze die avond een laatste poging doen Obama onderuit te halen, via de introductie van ‘Joe the Plumber’. Maar in plaats daarvan moet hij zich concentreren op de ergerniswekkende onzin van de running mate.

Hij kan maar één ding doen: bot weigeren. Zo gebeurt het dat Sarah Palin, de hoop van Amerika’s conservatisme, enkele weken voor de verkiezingen op haar nummer wordt gezet door een ondergeschikte: „Afscheiding van de VS (…) staat als doel op de voorpagina van de website (van de partij, red.). Uit onze gegevens blijkt dat Todd zeven jaar lid was. (…) De verklaring die jij wenst, zou onjuist zijn. Die onjuistheid zou de aandacht van de media voor dit onderwerp alleen maar verhevigen. Er komt geen verklaring (...).”

    • Tom-Jan Meeus