Telegraaf naar de rechter voor afluisterzaak

De Telegraaf spant samen met de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en het Genootschap van Hoofdredacteuren een kort geding aan tegen de Nederlandse staat. De drie partijen eisen dat de inlichtingendienst AIVD stopt met het afluisteren en volgen van journalisten van De Telegraaf.

Een ambtsbericht van de AIVD, dat was toegevoegd aan het strafdossier tegen een medewerker van de AIVD, die van lekken werd verdacht, haar partner en een Telegraafjournaliste, alarmeerde hoofdredacteur Sjuul Paradijs. Uit dat stuk bleek dat vanaf 15 januari mobiele telefoons zijn afgeluisterd van hemzelf, adjunct-hoofdredacteur Joost de Haas en twee Telegraaf-journalisten. Een van hen, Jolande van der Graaf, en hijzelf zijn ook geobserveerd, zegt Paradijs.

Hij noemt deze middelen buitenproportioneel. „Als journalist moet je niet iedere ochtend over je schouder hoeven kijken om te zien of je gevolgd wordt of niet”, zegt hij. „Als je bronnen bovendien weten dat je wordt afgeluisterd, droogt je informatie op.”

De NVJ steunt De Telegraaf in de rechtsgang, omdat de vrije nieuwsgaring in het geding zou zijn. „Het afluisteren van wat journalisten onderling overleggen, is een grove schending van bronbescherming – een basisvoorwaarde voor de vrijheid van meningsuiting”, zegt Huub Elzerman, voorzitter van de NVJ. „Zo heeft geen enkele klokkenluider de garantie meer dat hij vrij naar een krant kan bellen.” Minister Plasterk (Media, PvdA) zei vanochtend op Radio 1 „dat journalisten niet ‘zomaar’ getapt kunnen worden”.

Justitie doorzocht vorige maand het huis van Telegraafjournaliste Van der Graaf. Zij wordt ervan verdacht staatsgeheimen openbaar te hebben gemaakt. Op dezelfde dag zijn ook een AIVD-medewerkster en haar partner, een oud-AIVD’er, aangehouden. De medewerkster zou de informatie hebben gelekt naar De Telegraaf.

Het onderzoek van het OM richt zich op twee artikelen in De Telegraaf. Eén daarvan publiceerde Van der Graaf op 28 maart over de inlichtingen die de AIVD vergaarde over Irak. De strekking was dat de veiligheidsdienst rapporten van anderen had overgenomen. Volgens NVJ-voorzitter Elzerman is het openbaren van deze informatie „van essentieel publieksbelang omdat Nederland daardoor betrokken raakte bij een oorlog. Als in een land wordt geaccepteerd dat de AIVD journalisten afluistert om hun eigen falen te maskeren, is dat een directe bedreiging van de rechtsstaat.”

In maart werd de commissie-Davids ingesteld die onderzoek doet naar de besluitvorming over de politieke steun van Nederland aan de inval in Irak in 2003.

Het kort geding is op 16 juli.