President China verlaat G8 om crisis Oeigoeren

De speciaal gebouwde vergaderruimte voor de G8-bijeenkomst in het Italiaanse L’Aquila. Foro Reuters A general view shows the room where G8 leaders will hold their group meetings at the G8 summit near L'Aquila, Italy, July 7, 2009. Leaders from the Group of Eight major industrial nations and the main developing economies will hold talks from July 8-10 in the central Italian city of L'Aquila. REUTERS/Tony Gentile (ITALY BUSINESS POLITICS) REUTERS

De Chinese president Hu Jintao heeft zijn verblijf in Italië, waar vanmiddag de top van de G8 is begonnen, afgebroken in verband met de rellen in de westelijke Chinese provincie Xinjiang. Onder meer de economische crisis en de klimaatverandering staan op de agenda van de top.

In Urumqi, de hoofdstad van Xinjiang, probeerden oproerpolitie en militairen vanmorgen een grote menigte van Han-Chinezen uiteen te drijven die demonstreerde tegen de recente rellen van de Oeigoeren. In de stad zijn duizenden militairen om de orde te herstellen. Han-Chinezen vielen gisteren, gewapend met stokken en ijzeren pijpen, winkels van Oeigoeren aan. Bij de etnische rellen, die zondag begonnen, zijn tot nu toe 156 mensen omgekomen en vielen ruim 1.000 gewonden.

President Hu wordt op de top van de zeven grootste industrielanden plus Rusland, die tot vrijdag in het Italiaanse L’Aquila wordt gehouden, vervangen door onderminister van Buitenlandse Zaken Dai Binggou. De G8, ooit bedoeld als informeel treffen van wereldleiders, is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een bijeenkomst met een grote agenda, waarvan de uitkomst door ambtenaren tot in de puntjes wordt voorbereid. Behalve het klimaatbeleid en de economische crisis (die de G8 vorig jaar in Japan nog niet zag aankomen) spreken de presidenten en premiers over handel, voedselveiligheid, armoedebestrijding en actuele politieke kwesties, zoals de crisis in Iran.

Doordat in de G8 geen ontwikkelingslanden vertegenwoordigd zijn en ook geen opkomende economieën als India en Brazilië, neemt het belang van de top af. De G20, waar die landen wel in zitten, wordt steeds belangrijker. De Duitse bondskanselier Merkel zei gisteren in Berlijn nog dat de grotere groep geschikter is om globale kwesties aan de orde te stellen.

Behalve de top van de acht vinden aansluitend ook bijeenkomsten met andere landen plaats. Daarom zijn er deze week meer dan dertig staatshoofden en regeringsleiders in L’Aquila, onder wie premier Balkenende.

In Rome hebben enkele honderden demonstranten gisteren betoogd tegen de top. Het protest is veel kleiner dan bij eerdere bijeenkomsten van de G8. Er werden 36 mensen gearresteerd, vooral Italianen. In L’Aquila, in april door een zware aardbeving getroffen, bleef het rustig. (AP, Reuters, AFP)

Oeigoeren: pagina 4

Fotoserie G8-bijeenkomst en protesten op nrc.nl/foto