Onderzoeker: hulp na verkrachting moet beter

Eén op de negen vrouwen is ooit verkracht. Vaak schamen vrouwen zich dat zij zich niet feller hebben verzet, zegt onderzoeker Floor Bakker. „Het kan iedereen gebeuren.”

Onderzoeker Rutgers Nisso Groep Floor Bakker

Ja, iedereen schrikt van de cijfers, zegt onderzoekster Floor Bakker. „Eén op de negen vrouwen is verkracht! Dat is ook gewoon gigantisch.”

Bakker deed bij de Rutgers Nisso Groep, gespecialiseerd in seksuele onderwerpen, onderzoek naar seksueel geweld. Voor het eerst is nauwkeurig gevraagd aan duizenden mensen of ze ooit zijn verkracht en met welk ander seksueel geweld ze kregen te maken.

Bakker zegt in haar rapport ook dat de hulp aan slachtoffers van seksueel geweld tekortschiet. Bij de presentatie van het rapport, gisteren aan staatssecretaris Jet Bussemaker (Welzijn, PvdA), pleitte ze voor betere hulpverlening en seksuele voorlichting op scholen.

Sceptici zeggen: één op de negen vrouwen, dat kan nooit.

Bakker: „We hebben er alles uitgefilterd: geweld zonder seks, gedwongen orale seks en aanranding. In het cijfer zitten ook geen bijna-penetraties en geen penetraties met vingers, voorwerpen of een tongzoen. Verkrachting is geslachtsgemeenschap met geweld en tegen je uitdrukkelijke wens.

„Eén op de negen is vrouwen is veel, maar vergelijkbaar met andere westerse landen. In Nederland is het zelfs 10 tot 15 procent lager. Alleen Afrika wijkt af: één op de drie vrouwen is daar verkracht. Dit komt doordat er een andere seksuele moraal is. Seks is er instrumenteler, minder verbonden met een liefdesrelatie.”

Hoe reageren vrouwen nadat ze zijn verkracht?

„Vooral: ze schamen zich. Ze hebben spijt dat ze zich niet feller hebben verzet. Ze maken zichzelf het verwijt dat ze het niet hebben kunnen voorkomen en dat ze niet goed voor zichzelf zijn opgekomen. Deze verwijten maken het moeilijker een verkrachting te verwerken.

„Het is moeilijker een verkrachting te verwerken als die wordt gepleegd door een bekende: je partner of ex-partner, een buur, vriend of kennis. Dat zijn bijna de helft van de verkrachtingen. Vrouwen willen ze liever niet verlinken, omdat ze daarmee hun netwerk kunnen beschadigen. Daarom doen vrouwen in die gevallen veel minder aangifte bij de politie.

„Ze verwijten zichzelf minder als ze op straat, door een vreemde, zijn verkracht. Omdat je het dan niet kunt voorzien. De verwerking is ook makkelijker, omdat je minder kans loopt je verkrachter opnieuw tegen te komen.”

Hebben verkrachters een voorkeur voor een bepaald type vrouw?

„Het kan iedereen gebeuren. Leeftijd of opleiding maakt niets uit. Er is ook geen verschil tussen steden en platteland of tussen allochtonen en autochtonen. Bij daders zien we wel verschil. Verkrachters zijn veel vaker laagopgeleid.”

Waarom vindt u de hulpverlening aan verkrachte vrouwen slecht?

„Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die snel goede hulp vinden een verkrachting of seksueel geweld het best verwerken. Als je het verdringt, kan het jaren later makkelijk terugkomen of gaan meespelen in relaties. Dat gebeurt vaak bij mannen die zijn verkracht: later worden ze vaak dader.

„De hulp in Nederland is slecht, omdat het allemaal via de huisarts moet. Daar ligt voor veel vrouwen een barrière. Bovendien is er niet één plek waar ze daarna makkelijk en anoniem met hun probleem terecht kunnen. En ik vind dat de kennis en ervaring bij instanties die nu hulp verlenen bij seksueel geweld onvoldoende is. Dat is vreemd. Zeker met deze cijfers is het de hoogste tijd voor het kabinet om er iets aan te doen.”

Lees het onderzoek via nrc.nl/binnenland