In het oog van de storm

Begin van de Tour de France lijkt voor Nederlandse ploeg op rampeditie van 1999.

Russische kopman Denis Mensjov zakt naar de 72ste plaats na val in ploegentijdrit.

De Raboformatie, hier in de ploegentijdrit, gaat door diepe dalen in de Ronde van Frankrijk. Foto Reuters Rabobank riders cycle during the 39 km team time-trial for the fourth stage of the 96th Tour de France cycling race between Montpellier and Montpellier, July 7, 2009. REUTERS/Bogdan Cristel (FRANCE SPORT CYCLING) REUTERS

Gisterochtend meldde advocaat Hans van Oijen in een persbericht dat de ex-Raborenners Thomas Dekker en Michael Boogerd naar Oostenrijk zullen gaan om te getuigen in de dopingzaak rond de Weense bloedbank Humanplasma. ’s Avonds berichtte Rabosport.nl dat de Raborenners Joost Posthuma en Pieter Weening al als getuige in Wenen zijn geweest. En tussendoor schoof Rabo-kopman Denis Mensjov onderuit op de gladde Rue Pitot d’Aviler, al in de tweede bocht van de ploegentijdrit. Rabo eindigde mede door de val pas als elfde, op 2.20 minuut van het winnende Astana.

Feitelijk hebben de sportieve tegenslag en de getuigende (ex-)renners niets met elkaar te maken. Maar de Ronde van Frankrijk kent haar eigen ongeschreven wetten. Robert Gesink was vorig jaar tijdens de Tour op hoogtestage in Font Romeu. Verstoken van elke luxe en in een kamertje van twee bij twee zag de jonge schaduwkopman op televisie hoe de Italiaan Riccardo Ricco werd opgepakt vanwege gebruik van de epovariant cera. Wat een mediaspektakel. „Blij dat ik dit jaar nog niet meedoe”, zei Gesink toen.

Nu doet de jonge klimmer wel mee, en bevindt zijn eigen ploeg zich in het oog van de storm. Drie dagen voor de start maakte de internationale wielerunie bekend dat Thomas Dekker in zijn Raboperiode is betrapt op het gebruik van het verboden eiwithormoon epo. Na de zwakke openingstijdrit onthulde de Franse sportkrant L’Equipe dat Mensjov al in Wenen is geweest om te getuigen, wat de Rus overigens zelf na zijn zege in de Ronde van Italië al had aangekondigd. Ex-Raborenner Michael Rasmussen meldt dat hij zich bij het Oostenrijkse Bundeskriminalamt moet vervoegen. En nu gaan ook Dekker en Boogerd, volgens hun advocaat vrijwillig.

De getuigende (ex-)Raborenners in Oostenrijk zijn in geen enkel opzicht te vergelijken met dopingzondaar Ricco in 2008. Al was het maar omdat het eerste bewijs van dopinggebruik nog moet worden geleverd. Maar intussen wordt de Raboploeg in de Tour de France dagelijks geconfronteerd met de Weense affaire. „We hebben met mensen te maken”, antwoord pr-man Luuc Eisenga op de vraag of de sfeer in de ploeg daardoor wordt aangetast.

Nergens beter werd het probleem van Rabo geïllustreerd dan op de schitterende Esplanade Charles de Gaulle in Montpellier, waar de ploegen zich onder de oude platanen voorbereidden op de ploegentijdrit. De mecaniciens zetten negen fietsen op de rollen voor de warming-up, met koelvest en helm. Een laatste afstelling van de zadels, niets aan het toeval overgelaten. Op de stang van de fiets van Gesink is een briefje geplakt met wat laatste aantekeningen. „De lastige punten in het parcours.” Professionaliteit ten top.

Maar vele omstanders staan er met de rug naartoe. Aan de andere kant van de weg probeert pr-man Eisenga nog maar een keer te verklaren waarom de leiding van de Raboploeg niet alles kan uitleggen over de Weense affaire. „Juridische consequenties”, „zorgvuldigheid” en „meer open dan nu kunnen we echt niet zijn”.

En dan na afloop alweer de derde sportieve tegenvaller van deze Tour. Kopman Mensjov staat nu op de 72ste plaats, op 3.52 minuut van leider Fabian Cancellara en Lance Armstrong. Een dag eerder miste de ploeg de slag. In de openingstijdrit presteerde Rabo op Gesink na tegenvallend. „Murphy’s law”, probeerde ploegleiding Erik Breukink te relativeren. „Onze goede weken moeten nog komen”, zei meesterknecht Laurens ten Dam dapper, met het slijm uit de mond. „Ik was gewoon niet goed”, reageerde Gesink kribbig.

De renners strijden voor wat ze waard zijn, maar het begin van de Tour lijkt voor Rabo op de rampeditie van 1999. Destijds werd de ploeg weggevaagd omdat de medische begeleiding uit angst voor invallen door de Franse politie werd teruggedraaid naar nul. Het was een van de oorzaken voor de latere hyperventilatie bij Boogerd en een ernstige depressie bij Maarten den Bakker. Voor de toenmalige leiding – Jan Raas en Theo de Rooij – betekende het een smet op een lange periode waarin Rabobank volgens insiders binnen en buiten de ploeg bekend stond om het veilige klimaat dat de renners werd geboden, in een tijd dat de sport werd overspoeld door het wondermiddel epo.

Na de affaire-Rasmussen in 2007 wil de nieuwe ploegleiding, met bankier Harold Knebel als opvolger van De Rooij, zo weinig mogelijk worden herinnerd aan het verleden. Niet voor niets stopt Geert Leinders, gerespecteerd ploegarts van het eerste uur, na dit seizoen. Er volgde geen reactie op de woorden van de meest ervaren ploegleider Adri van Houwelingen, die voor de Tour al vreesde dat een aantal renners te vroeg in vorm was.

De leiding wringt zich in alle mogelijke bochten om de betrokkenheid bij de Weense affaire buiten de huidige Raboploeg te houden. „Dit dossier is van ergens tussen 2004 en 2006”, zei Knebel eergisteren voor de NOS-tv. „Toen zat ik niet bij de ploeg.” Binnen de nieuwe, strengere richtlijnen vonden renners opnieuw een veilige omgeving. Het 23-jarige talent Gesink ontwikkelde zich zelfs tot wereldtopper. De vraag is of hij dat onder de huidige omstandigheden in de Tour kan laten zien.

    • Maarten Scholten