Hybride popster krijgt een zwarte dienst

Michael Jackson werd gisteren geëerd als ‘The greatest entertainer that ever lived’.

Familie draagt de kist met het lichaam van Jackson uit het Staples Center (Foto AFP) The Jackson brothers (L-R) Randy, Marlon, Tito, Jermaine and Jackie carry the casket from the memorial services for pop star Michael Jackson at the Staples Center in Los Angeles on July 7, 2009. AFP PHOTO/Mario Anzuoni/Pool AFP

Michael Jackson mag dan tijdens zijn leven witter zijn geworden, hij is heen gegaan als een zwarte man. Van de eerste gospelakkoorden van Soon and very soon tot en met de laatste woorden van dominee Lucious Smith was zijn herdenking een zwarte kerkdienst. In een sobere setting in het Staples Center in Los Angeles trad een keur aan artiesten op. Binnen zaten Jacksons familie, vrienden en achtduizend fans die op internet waren ingeloot voor een gratis kaartje; buiten verzamelden honderdduizenden mensen zich voor grote schermen.

Het zwarte gevoel klonk in de zalvende woorden van Stevie Wonder, de jubelende gospel van Jennifer Hudson en de opzwepende retoriek van dominee Al Sharpton. „He brought the colour curtain down!” Rapper/actrice Queen Latifah refereerde aan de grote betekenis van Jackson voor de zwarte jeugd in Amerika. Basketballers Kobe Bryant en Magic Johnson waren vervolgens de levende voorbeelden van kansarme zwarte mannen die het hebben gemaakt.

Die overweldigende aandacht voor het zwart-zijn van Michael Jackson was opmerkelijk – en niet alleen omdat zijn huid steeds witter en zijn neus steeds smaller werd. Jackson wilde perse niet de zwarte artiest zijn. Hij had de brandende ambitie om een wereldwijd, blank publiek te bereiken. Hij zou een groot deel van zijn latere leven bovendien besteden aan het slechten van raciale barrières, onder meer met liedjes als We are the world en Heal the world, die gisteren in een grande finale werden gebracht.

Liever dan een populaire artiest in de zwarte gemeenschap wilde Jackson de beste entertainer ter wereld worden. Motown baas Berry Gordy bracht dat gisteren nog eens in herinnering door te zeggen dat King of Pop niet de juiste titel voor Michael was. Beter had hij „the greatest entertainer that ever lived” geheten.

Ook in dat licht bezien was de herdenkingsdienst opmerkelijk. Een spektakel à la de megalomane shows die Jackson bij leven wist neer te zetten, bleef uit. Er was gisteren geen kermis, geen circus. Artiesten zongen vooral langzamere nummers uit Jacksons of hun eigen oeuvre. Maria Carey bracht I’ll be there, Stevie Wonder ontroerde met zijn eigen Never dreamed you’d leave in summer.

De familie van Michael Jackson was voor en op het podium aanwezig. En ja, óók opmerkelijk, was de aanwezigheid van Jacksons drie kinderen. Om hun privacy te beschermen liet hun vader hen met maskers op in het openbaar verschijnen. Nu stonden ze op het podium en sprak dochter Paris (11) enkele woorden alvorens ze huilend het toneel verliet. Daarna bleef het spotlicht rusten op die ene plek, achter de microfoon. Maar die plek was leeg.