Langsgaan bij de groenste

De activistische beweging Carrotmob mobiliseert consumenten om bij groene bedrijven inkopen te doen.

Een omgekeerde boycot noemt de organisatie het.

Carrotmob Illustratie Roel Venderbosch Venderbosch, Roel

. We kunnen groen vliegen, groen wonen, groen beleggen en groen eten. Er is groene energie en er zijn groene politieke partijen. En wie even geen geld wil uitgeven, kan groen sparen.

Maar hoe zit dat met lokale ondernemingen? Is je eigen slijter, slager, drogisterij of buurtwinkel wel groen? Als de Amerikaanse trend Carrotmob ook naar Nederland overslaat, bepaal je dat straks zelf.

De filosofie van de activistische beweging Carrotmob: het mobiliseren van consumenten om collectief te kiezen voor de groenste producten, waardoor bedrijven wel duurzaam moeten ondernemen als ze geld willen verdienen. Want volgens de beweging is de opwarming van de aarde de allergrootste bedreiging voor de mensheid ooit.

Nieuw aan Carrotmob is dat ze zich niet alleen op grote bedrijven richten, maar juist ook op buurtwinkels, supermarkten en restaurants. Niel Staes is oprichter van de Vlaamse afdeling van Carrotmob. Hij legt het idee uit: „Iedereen winkelt, maar niemand doet dat ooit gecoördineerd. Als je dat wel gaat doen, kun je een tegenprestatie vragen van de winkelier.” De tegenprestatie kan bijvoorbeeld zijn dat een winkelier een deel van de omzet van de Carrotmobbers investeert in energiebesparing.

De Carrotmobbers noemen dit zelf een omgekeerde boycot. Staes: „In plaats van dat wij tegen een winkelier zeggen: wij kopen niet meer bij u totdat u investeert in een duurzamere winkel, prikken we juist een dag waarop we met een hele groep naar een winkel komen om spullen te kopen. De voorwaarde is dat een deel van ons geld wordt geïnvesteerd in een groene bedrijfsvoering.”

In een filmpje op de website van Carrotmob vertelt oprichter Brent Schulkin over de eerste actie die hij organiseerde. „Ik ben naar alle 23 slijterijen bij mij in de buurt gegaan en ik heb ze gevraagd wat ze ervoor over zouden hebben als ik hier met een menigte een dag zou komen winkelen. De winkels begonnen tegen elkaar op te bieden, en de winnaar beloofde uiteindelijk 22 procent van de dagomzet in verduurzaming van zijn winkel te investeren.”

Volgens Schulkin was de actie een enorm succes. De omzet van de winkel steeg die dag van een gemiddelde van 1.400 euro tot ruim 6.400 euro. Genoeg om verlichting en de koelinstallaties van de winkelier milieuvriendelijker te maken.

Consumentenacties met maatschappelijke of politieke doelstellingen zijn niet nieuw, zegt hoogleraar actief burgerschap aan de Universiteit van Amsterdam Evelien Tonkens. „Je kunt Carrotmob zien als een variant op de boycot van Zuid-Afrikaanse sinaasappels in de jaren zeventig. Het verschil is dat deze actie actiever en vooral positiever is.”

En dat is precies de bedoeling. Staes: „We willen een positieve actie waarbij we mensen betrekken die normaal geen petities invullen of actie voeren. Ze kopen simpelweg dingen die ze sowieso zouden kopen.

In België verloopt de oprichting van Carrotmob volgens Staes voorspoedig. In juni richtte hij Carrotmob Antwerpen op. „Onze Facebook-groep had na twee weken al zevenhonderd leden.” Inmiddels is er ook een groep opgericht in Hasselt en is er interesse getoond vanuit Gent en Turnout. In Frankrijk, Duitsland, Finland de Verenigde Staten en Canada groeit de beweging ook.

De groei op internet is mooi, maar gaan deze mensen daadwerkelijk meedoen aan acties? Tonkens denkt van wel. „Mensen zijn bereid om hun geld bewust te besteden, maar ze willen daarbij worden geholpen.” Een beetje extra geld of moeite vormen volgens de hoogleraar dan geen belemmering.”

Nu is het afwachten wanneer de eerste Nederlandse Carrotmobgroep officieel wordt opgericht. Als we Schulkin mogen geloven liever vandaag dan morgen. „Het is goed voor de bedrijven, voor de consumenten en goed voor de planeet.”

Meer over Carrotmob is te lezen op ons weblog. Lees meer via nrcnext.nl