Een ongelukkige LAT-relatie

Nieuwsanalyse

De wens boeken en kranten binnen PCM samen te laten gaan, leidde tot een reeks mislukkingen.

Over de vandaag aangekondigde verkoop van de boekendivisie van PCM werd al maanden gespeculeerd. In de eerste plaats om de waarde van de boekenuitgeverijen, die wordt geschat op 40 à 60 miljoen euro – 2008 was een succesvol jaar. En in de tweede plaats omdat er bij de nieuwe eigenaar van PCM, de Vlaamse Persgroep, grote twijfels leefden over nut en noodzaak van een gecombineerd boeken- en krantenbedrijf.

Die twijfels zullen zijn gevoed door de ongelukkige geschiedenis van PCM Boeken, een bedrijfsonderdeel waarvan de ambities herhaaldelijk werden ingehaald door de realiteit. Tien jaar geleden leek wat toen Meulenhoff & Co. heette de boekenwereld in een ijzeren greep te krijgen. Commerciële uitgeverijen als A.W. Bruna, De Boekerij en Unieboek gingen er samen met het chique Meulenhoff en jongere, sterke literaire uitgeverijen als Prometheus/Bert Bakker, Arena en later ook Vassallucci.

Mai Spijkers, de even omstreden als succesvolle uitgever van Prometheus / Bert Bakker, moest de ‘synergie’ tussen de verschillende onderdelen stimuleren. Samen adverteren, gezamenlijke distributie en collectieve imprints zou de uitgeverijen rendabeler maken.

Dat werd geen succes. Het grote samengaan kwam nooit verder dan een ongelukkige LAT-relatie. Spijkers harde aanpak bracht hem in de zomer van 2001 in conflict met Meulenhoff-redacteur Tilly Hermans. Die vertrok naar concurrent VBK om daar uitgeverij Augustus te beginnen. Het leidde tot een historische leegloop van auteurs. Er volgden jaren van ruzies, voorgenomen en weer afgeblazen fusies en een spectaculair personeelsverloop. Voormalig vlaggenschip J.M. Meulenhoff versleet in zeven jaar vier uitgevers.

Mai Spijkers stopte in 2004 als directeur en keerde terug naar Prometheus / Bert Bakker, dat hij in 2007 kocht van PCM. Vassallucci stierf een zachte dood. Vorig jaar verkocht PCM onderwijsuitgeverij Thieme Meulenhoff.

De boekenuitgeverijen deden het in 2008 relatief goed. De huidige directeur van PCM Algemene Uitgeverijen, Eric Willems, verklaarde vorige maand de samenwerking tussen de boeken- en krantenpoot van het concern te willen uitbreiden.