Solana vertrekt als buitenlandcoördinator

De Spanjaard Javier Solana stopt in het najaar als buitenlandcoördinator van de Europese Unie. Dat heeft hij gisteren gezegd tegen het Spaanse dagblad ABC. Solana werd tien jaar geleden door de regeringsleiders van de EU-landen benoemd als eerste ‘hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands en veiligheidsbeleid’. „Ik had een mandaat van tien jaar en dat heb ik vervuld. Ik ben niet van plan langer door te gaan”, aldus de bijna 67-jarige Solana. Zijn mandaat loopt in oktober af, tegelijk met dat van de leden van de Europese Commissie.

Wie Solana opvolgt is nog onduidelijk en mede afhankelijk van de vraag of het nieuwe Europese Verdrag van Lissabon volgend jaar van kracht wordt. In dat verdrag wordt de functie van de buitenlandcoördinator verder opgewaardeerd en wordt deze tevens vice-voorzitter van de Europese Commissie. Bovendien voorziet het nieuwe verdrag in een vaste voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders. Onder ‘Lissabon’ zijn dan, tezamen met het voorzitterschap van de Europese Commissie, drie topbanen vacant.

Alleen voor het voorzitterschap van de Europese Commissie is op dit moment officieel een kandidaat: de huidige commissie-voorzitter José Manuel Barroso. Hij kreeg onlangs de steun van de EU-regeringsleiders en hoopt op een fiat van het Europees Parlement, waarin zijn politieke geestverwanten (christen-democraten en conservatieven) de grootste fractie vormen.

Voor de leiding van de Europese Raad zijn de Britse ex-premier Tony Blair en de Spaanse ex-premier Filippe Gonzales, beiden sociaal-democraat, recentelijk door verschillende staatshoofden en regeringsleiders aangeprezen als „geschikt”. De Duitse krant Süddeutsche Zeitung noemt vandaag twee conservatieven als kanshebbers voor de opvolging van Solana: de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, en de Franse voormalige Europees commissaris en ex-minister Michel Barnier.

De socialist Solana was minister van Buitenlandse Zaken toen hij in 1995 tot secretaris-generaal van de NAVO werd benoemd. In die hoedanigheid leidde hij onder andere in 1999 de oorlog tegen Servië. Kort daarop stapte hij over naar de EU.

Als coördinator van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU-landen spande de „stille diplomaat” Solana zich met name in voor het vredesproces in het Midden-Oosten, de stabilisering op de Balkan en de dialoog met Iran. Onder zijn leiding werden voor het eerst EU-vredesmissies uitgestuurd en werd zijn diplomatieke dienst na de aanslagen van 11 september 2001 in de VS uitgebreid met een speciale antiterrorismecoördinator.

De Italiaan Mario Mauro, lid van de conservatieve fractie in het Europees Parlement, heeft zich gisteren teruggetrokken als kandidaat voor het voorzitterschap van het EP. Daarmee is vrijwel zeker dat zijn Poolse mededinger Jerzy Buzek volgende week tot voorzitter van het EP wordt gekozen. (AP, Reuters)