Honduras: liever isolement dan president Zelaya

De Hondurese regering negeert de internationale roep om de terugkeer van Zelaya.

De viceminister van Buiten-landse Zaken legt uit waarom.

Soldaten bewaken het vliegveld in Tegucigalpa, waar aanhangers van Zelaya zich verzamelden. Foto Reuters Soldiers stand guard after supporters of Honduras' ousted President Manuel Zelaya arrived at Toncontin international airport in Tegucigalpa July 4, 2009. The Organization of American States was likely to suspend Honduras on Saturday after a caretaker government refused to restore Zelaya who was toppled in a military coup last weekend. REUTERS/Henry Romero (HONDURAS POLITICS CONFLICT) REUTERS

Martha Lorena de Casco, de nieuwe viceminister van Buitenlandse Zaken van Honduras, is een beetje teleurgesteld. Omdat de buitenwereld maar niet wil begrijpen waarom vorige week zondag Manuel Zelaya werd verwijderd als president.

„Het was zelfverdediging”, zegt Lorena op het ministerie van Buitenlandse Zaken. „Om te voorkomen dat de president de democratie zou gebruiken om tot een nieuwe staatsdictatuur te komen zoals in Venezuela. Hij is naar het buitenland gestuurd om geweld te vermijden.”

Lorena is voormalig parlementariër en partijgenoot van Zelaya (Liberale Partij). Het is volgens haar geen coup die heeft plaats gehad. „De militairen hebben Zelaya opgepakt in opdracht van de rechtelijke macht. Hij had de grondwet overtreden. De meerderheid van de regering is intact gebleven. Er is verder niets veranderd in het land.”

Zelaya wilde op eigen houtje een referendum over het opstellen van een nieuwe grondwet organiseren, waarvan ook de mogelijkheid van een extra termijn voor de president onderdeel zou zijn. Het initiatief was zowel door de Hoge Raad van het land als het parlement afgewezen.

Zondag een week geleden werd Zelaya in pyjama door militairen op het vliegtuig naar Costa Rica gezet. Een week na de staatsgreep is de deels nieuwe regering (6 van de 14 regeringsleden zijn vervangen) vooral bezig uit te leggen waarom Zelaya niet meer gewenst is in het land.

Zelaya wilde gisteren terugkeren, in gezelschap van enkele andere Latijns-Amerikaanse leiders. „Als hij komt, wordt hij gewoon gearresteerd”, voorspelde Lorena vooraf. De regering kreeg bijval van de katholieke kerk. Kardinaal Óscar Andrés Rodríguez hield een op televisie uitgezonden pleidooi voor kalmte in het land en verzocht Zelaya weg te blijven om een bloedbad te voorkomen.

Ondanks de scherpe internationale veroordeling van de machtsovername blijft de Hondurese regering volharden in haar standpunt. Het bezoek aan Honduras van José Miquel Insulza, secretaris-generaal van de OAS (Organisatie van Amerikaanse Staten) en zijn eis Zelaya weer als president aan te stellen, leidde vrijdag tot een verdere verwijdering van de regio.

Het was Lorena, naast de nieuwe interim-president Roberto Micheletti, die vrijdagavond op televisie meteen al liet weten dat Honduras zichzelf zou terugtrekken uit de OAS als de organisatie het land niet waardig genoeg vindt voor het lidmaatschap. In Washington besloot de OAS zaterdag Honduras te schorsen als lid.

Lorena zegt: „Wij moeten onze democratie verdedigen. En we zullen het keer op keer op deze wijze doen als het nodig is. We leven liever geïsoleerd van de rest van de wereld dan onder de laars van Hugo Chávez.”

Want zoveel is duidelijk: de hand van president Chávez van Venezuela is volgens de Hondurese politiek – slechts 5 van 128 leden tellende parlement waren tegen de coup – onmiskenbaar zichtbaar achter het referendumplan van Zelaya. Zo had het Openbaar Ministerie daags voor het plebisciet nog beslag laten leggen op een Venezolaans vliegtuig, waarmee het benodigde materiaal voor de volksraadpleging was gebracht.

Toch moet het pijnlijk zijn dat ook de Verenigde Staten, van oudsher een bondgenoot met militaire bases in het land, Honduras heeft veroordeeld. Lorena: „Dat is een verrassing. Het is een test voor onze vriendschap. Het is moeilijk voor ons. Ze waren geïnformeerd over wat er speelde. We hadden een subtielere reactie verwacht.”