Holten mist alleen een Buckingham Palace

De EK triatlon in Holten was een doorslaand succes. Maar om mee te kunnen in de vaart der volkeren mist het dorp de allure van een wereldstad. „We hebben geen Buckingham Palace om voorlangs te lopen.”

De kopgroep bij de vrouwen tijdens de EK triatlon in Holten, op het moment dat het fietsen voorbij is en het hardlopen begint. (Foto Eric Brinkhorst) TRIATLON-EK-HOLTEN HOLTEN - Europese Kampioenschapen Triatlon zondag in Holten. Val bij kopgroep dames voor wissel / fiets - lopen ©foto eric brinkhorst Brinkhorst, Eric

Martin Pieters werd er bijna verlegen van, zo complimenteus was iedereen – de sporters voorop – over de organisatie van de Europese kampioenschappen triatlon (olympische afstand) in Holten. Volgens de voorzitter van de organiserende stichting een mooi opzetje voor de volgende stap, een wedstrijd in de nieuwe, prestigieuze World Championship Series. Maar er is één probleem: Holten is een onbetekenend dorp in de provincie.

En wil je als organisatie voor de Series in aanmerking komen dan moet je een stad van internationale allure in de aanbieding hebben. Pieters beseft dat Holten moeilijk kan wedijveren met steden als Londen, Hamburg, Washington D.C. of Yokohama. Maar de voorzitter is na de succesvolle EK van afgelopen weekeinde zelfverzekerd genoeg een poging te wagen. Hij bezoekt over drie weken de wedstrijd in Hamburg, waar hij de Holtense kansen wil wegen bij leden van de internationale triatlonfederatie ITU en het Franse managementbureau Lagardère, dat de licentie van de World Champion-ship Series heeft verworven. „Ik denk dat ik het best zaken kan doen met die Fransen”, zegt Pieters met gevoel voor de machtsverhoudingen.

Hij meldt zich in ieder geval met goede rapportcijfers in de Duitse stad, want de triatleten waren razend enthousiast over ‘Holten’. De verse Europees kampioen Javier Gomez uit Spanje had de enthousiaste aanmoedigingen in de smalle straten als een warm bad ervaren. En de Luxemburgse Elizabeth May, bij de vrouwen nummer twee achter de Zwitserse kampioene Nicola Spirig, prees de kwaliteit van het zwemwater. „Want die was twee weken geleden in Washington zo smerig, dat zeker twintig atleten er ziek van zijn geworden.” De Brit Alister Brownlee, winnaar in Washington en gisteren nummer twee achter Gomez, roemde de sfeer in Holten.

In tegenstelling tot Washington, waar Capitol Hill en het Witte Huis een mooi decor vormden, maar „zeker negentig procent van de inwoners geen idee had dat er een triatlon in hun stad werd gehouden”. Dat was volgens Brownlee in Overijssel wel anders. „Holten gaf ons het gevoel dat elke inwoner onze komst waardeerde.”

Mooiere woorden kan een organisator zich niet wensen. Maar zijn provinciale nuchterheid houdt Pieters realistisch. Hij verwacht geen opwaardering van ‘Holten’ tot het niveau Londen – „we hebben geen Buckingham Palace om voorlangs te lopen”. Een vaststelling waar hij eigenlijk om financiële redenen wel mee kan leven. „Dan zal onze begroting van 850.000 euro voor de EK tot zeker 1,5 miljoen verhoogd moeten worden. Het was nu al a hell of a job dat geld bij elkaar te krijgen. Bovendien vrees ik dat we tegen een beperking met onze 1.240 vrijwilligers zullen aanlopen.” Maar helemaal wegdrukken wil hij het idee niet. Met lichte hoop: „Misschien dat we in het kader van het ‘Olympisch Plan 2028’ iets moois kunnen realiseren.”

Een nadeel voor de Holtense organisatie is dat de Nederlandse triatleten internationaal matig presteren. Er zijn geen uithangborden. Met Yvonne van Vlerken als uitzondering die de regel bevestigt, maar zij legt zich toe op de klassieke in plaats van de olympische afstand. En achtvoudig Europees kampioen Rob Barel (51) ziet daar niet snel verandering in komen. Zijn zienswijze om de sport nieuw elan te geven wijkt zo af van die op bestuurlijk niveau, dat de oud-triatleet binnen een half jaar zowel uit het bestuur van de Europese triatlonfederatie (ETU) als de Nederlandse bond (NTB) is gestapt.

De kern van zijn bezwaar is dat de bond onvoldoende bereid is de populariteit van triatlon aan de basis te bevorderen en zich te veel richt op de ontwikkeling van talenten en de begeleiding aan de top. Het nationaal trainingscentrum in Sittard, waar jonge triatleten bij de hand worden genomen, steunt Barel, maar hij mist de stap ervoor: het kweken van enthousiasme voor de sport bij de jeugd. Met zichtbare teleurstelling: „Het ontbreekt aan grote aantallen waaruit geput kan worden.”

De bond moet volgens Barel naar de scholen om de belangstelling voor triatlon aan te wakkeren. Nu wordt zijns inziens te veel gemikt op het enthousiasme van ouders. „Onze sport is te veel afhankelijk van jongeren die toevallig met triatlon in aanmerking komen. Ik ben zelf het beste voorbeeld; ik had ook voor voetballen kunnen kiezen. Maar er worden tegenwoordig te weinig Rob Barels geboren, jonge talenten die bereid zijn op spartaanse wijze hun grenzen te verleggen. Daarom ben ik weggegaan bij de bond. Ik heb geen zin aan een dood paard te trekken. Dan ga ik liever zelf aan de slag met het tiental triatleten dat ik persoonlijk begeleid.”

Die houding van de bond heeft er volgens Barel mede toe geleid, dat triatlon in Nederland de internationale aansluiting heeft gemist. In de tijd dat triatlon nog geen olympische sport was, maakten individualisten als Axel Koenders, Gregor Stam of Rob Barel –- mede dankzij de vele aandacht die AVRO’s Sportpanorama er op de televisie aan besteedde – triatlon populair. Maar vanaf het moment dat de sport werd toegelaten tot de Spelen in Sydney (2000) zakte Nederland langzaam maar zeker weg, simpelweg doordat in veel andere landen de investeringen stegen en de concurrentie toenam. Barel kan het zich nog goed herinneringen: „Jarenlang had ik te maken met hetzelfde clubje van een tiental triatleten. Vanaf het moment dat de sport olympisch werd, steeg dat aantal tot zo’n 150 concurrenten.”

Volgens Adrie Berk, technisch directeur van de triatlonbond, is de wedstrijd in Holten door het ontbreken van de grote getallen niet concurrerend genoeg. De sfeer is weliswaar goed, maar de toeschouwersaantallen halen het niet bij die van de meeste grote stadswedstrijden. Met lichte jaloezie: „In Hamburg staat er in de binnenstad zo’n 200.000 mensen te kijken en wordt de triatlon rechtstreeks uitgezonden op de televisie. Zo ver zijn we in Nederland niet, de organisatie in Holten ten spijt. Want gemeten naar mondiale maatstaven doen ze het in Holten fantastisch. Er worden in Amsterdam en Utrecht weliswaar triatlons georganiseerd, maar die worden aan de rand van de stad gehouden.”

Holten is geen stad, maar een dorp aan de voet van de Holterberg met passie voor triatlon. Met dank aan Peter Corstanje, een badmeester die 25 jaar geleden bij zijn aanstelling in Holten bedacht dat het zwembad wel een injectie kon gebruiken. Hij begon een triatlon, was twintig jaar de drijvende kracht, om afscheid te nemen van een wedstrijd in het circuit van de Premium European Cup, een niveau waar ‘Holten’ eigenlijk te goed voor is geworden.

De EK was een nieuwe stap in de ontwikkeling, maar vermoedelijk de laatste. En eigenlijk weet voorzitter Pieters dat maar al te goed. Daarom kijkt hij met belangstelling uit naar de wedstrijdenreeks die meetelt voor kwalificatie voor de Olympische Spelen van 2012 in Londen. Berustend: „Dan moeten we maar mikken op die serie. Zijn we in ieder geval verzekerd van een behoorlijk deelnemersveld.”

    • Henk Stouwdam