Ex-topman IKB wordt zondebok

Stefan Ortseifen is geen Bernie Madoff. Zijn naam heeft niet dezelfde mondiale bekendheid, laat staan beruchtheid. Maar de vroegere topman van de Duitse IKB Bank is de eerste topman van een grote bank die de gevangenis in kan draaien op grond van beschuldigingen die verband houden met de val van een kredietverstrekker. Uiteindelijk zou hij wel eens een soortgelijke rol kunnen vervullen in deze crisis en de nasleep ervan als Madoff.

Niet alle topmannen van banken komen zonder kleerscheuren door de kredietcrisis. Velen hebben voor hun roekeloosheid betaald met hun baan en/of nalatenschap. Een aantal van hen zal moeten leven met de blaam van het ten gronde richten van decennia oude firma’s. Sir Fred Goodwin, de vroegere baas van Royal Bank of Scotland, werd door dreiging met rechtszaken en door ruiten ingooiende vandalen onder druk gezet om een deel van zijn pensioen in te leveren. Zijn ondergeschikte bij de zakenbankdivisie van het concern, Johnny Cameron, lijkt er door de toezichthouders van te worden weerhouden ooit weer in de sector aan de slag te gaan. Ex-Merrill Lynch-topman John Thain heeft voor het Congres in het openbaar boete moeten doen. En Peter Wuffli gaf een bonus waar hij recht op had terug, meer dan een jaar nadat hij was afgetreden als topman van UBS.

Maar geen van hen is strafrechtelijk vervolgd voor zijn daden. Aanklagers uit Düsseldorf hebben Ortseifen ervan beticht de markten te hebben misleid over de ernst van de crisis bij IKB. Een week na het uitgeven van een persverklaring, die ‘te positief’ zou zijn geweest, was de kredietverstrekker met 60 miljard dollar aan bezittingen bijna omgevallen.

Velen zullen overeenkomsten zien met de val van Bear Stearns of Lehman Brothers. Maar velen buiten Duitsland zullen vergeten zijn dat IKB als eerste kopje onder ging na zijn verrassende verlies van miljarden euro’s op Amerikaanse subprime beleggingen. De reddingsoperatie in juli 2007 ging vooraf aan de problemen bij de twee Amerikaanse zakenbanken en bij de Britse hypotheekbank Northern Rock.

Het lijkt onwaarschijnlijk dat de voormalige topmannen van deze instellingen, Jimmy Cayne, Dick Fuld en Adam Applegarth, of enige andere in ongenade gevallen topman van een bank voor de rechter zal moeten verschijnen. Ortseifen kan straks als hun feitelijke vertegenwoordiger bij de rechtbank worden gezien. De toezichthouder heeft klachten ingediend tegen ex-Countrywide-topman Angelo Mozilo – maar hij komt er waarschijnlijk vanaf met een geldstraf, terwijl Ortseifen misschien vijf jaar achter de tralies verdwijnt.

Hoe weinig bekend hij ook mag zijn, de rechtszaak tegen Ortseifen kan een catharsis vormen voor de frustraties van bankaandeelhouders, net zoals Madoff die rol heeft vervuld voor een wereld van strompelende beleggers in hedgefondsen – of ze nu wel in zijn fondsen hebben belegd, of niet.

Jeffrey Goldfarb

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com

    • Jeffrey Goldfarb