Zoete tongverdoving

De moeder aller ijsjes: vanilleijs Wendy Panders NRC Handelsblad

De oude Grieken aten sneeuw met honing en fruit. De Romeinen met wijn en noten. De Chinezen ontdekten dat je siropen kunt omtoveren in sorbets, met behulp van salpeter. De Perzen bouwden koelkamers waarin ’s winters bevroren water tot in de zomer bewaard kon worden.

Wie van zoet, smeltend en tongverdovend houdt, bevindt zich in goed gezelschap. IJs is van alle tijden en voor elke leeftijd. IJs is eigenlijk ook voor elk seizoen. Maar op een warme zomerdag – waarvan we er hopelijk een boel gaan krijgen – is ijs toch wel de allerlekkerst denkbare traktatie. Hiernaast de aftrap van een zomerse serie over ijs. Met elke week een verhaal over een ijssalon ergens ter wereld, en met acht keer een recept om zelf thuis ijs te bereiden.

Eerst een woordje over ijsmachines. Er zijn grofweg twee soorten: de zelfvriezende, en de machines met een losse, dubbelwandige kom die je 24 uur tevoren in de vriezer zet. Behalve ruimtebesparing in de vriezer zie ik de voordelen van het eerste type niet in. Zo’n zelfvriezende machine (je schenkt er een laagje geleidingsvloeistof in en na een kwartier kun je ijs draaien) heeft het formaat van een gemiddelde minibar op een hotelkamer en is buitenproportioneel prijzig.

Als de toren van Pisa

Mijn eigen ijsmachine is van het tweede type en draait al jaren naar volle tevredenheid. Het apparaat – van het merk Cad – helt naar voren als de toren van Pisa, wat volgens de fabrikant voor luchtiger ijs zou zorgen. Of dat echt zo is durf ik te bevestigen noch te ontkennen. Veel belangrijker voor het eindresultaat is volgens mij een goede ijsbasis, en – zo heb ik door schade en schande geleerd – zelfbeheersing. Hoe verleidelijk ook, zelf thuis ijs maken kan niet met liters tegelijk. Een regel die voor alle ijsmachine geldt: vul de kom nooit voor meer dan tweederde. Bij de meeste machines komt dat neer op maximaal 650 ml.

Om ijs te maken heeft u overigens niet per se een ijsmachine nodig. Er zijn zat soorten ijs die niet gedraaid worden, maar stilstaand bevroren (ijslollies, parfaits, semifreddo). Daarnaast kunt u heel bevredigend ijs maken met de vries-en-mix-methode: schenk de ijsbasis in een plastic diepvries doos en zet deze afgesloten in de vriezer. Haal die er na een uur uit en klop het mengsel met een elektrische mixer door. Herhaal een keer of vier, vijf tot het mengsel te koud en dus te stijf wordt. Door te mixen voorkomt u dat zich grote ijskristallen vormen en krijgt u ijs zoals het bedoeld is: luchtig en romig tegelijk.

Janneke Vreugdenhil heeft een kookrubriek op nrc.tv