Wil Wouter Bos sociaal-democraten leiden?

Picture_5.jpgDe week waarin Sharon Dijksma haar commissie-rapport over de nederlaag van de PvdA bij de Europese verkiezingen uitbracht, leverde nog de nodige commentaren op.

Het korste was waarschijnlijk dat van partijleider Wouter Bos zelf. Op zijn Bosblog accepteerde hij de kritiek en verklaarde hij de discussie weer eens gesloten.

Hij had nog geluk dat het spoedrapport van Dijksma c.s. geen verantwoordelijkheid voor de PvdA-prestaties in de EU-verkiezingen bij Bos zocht. De partijleider die zijn agenda vrij maakte en verder vergeefs wachtte op uitnodigingen van partijafdelingen.

Die halfhartigheid werd versterkt door zijn later zonder blozen opgebiechte stem voor de verklaarde euroscepticus op de lijst. René Cuperus is een zeer lucide man maar de symboliek van deze stem in deze verkiezingen was onmiskenbaar een signaal: let maar niet op ons, we zijn er even niet.

In Trouw van vandaag heeft Hans Goslinga een verstandige column over wat de PvdA mist: een leider die de partij weer een strijdbaar gezicht geeft als ,,hoeder van het algemeen menselijke”.

Hoewel Bos zich in de traditie plaatst van Joop den Uyl, leider van de PvdA tussen 1967 en 1986, en diens politiek om ’de boel bij elkaar te houden’, verzuimde hij de dreigende tweedeling in de samenleving tot speerpunt van zijn campagne te maken.

In De Pers een bericht over een nieuwe gepensioneerden-partij waar eens vooraanstaande PvdA-leden als Bram Peper en Marcel van Dam hun ervaring en denkkracht voor lenen. Op allerlei blogs zijn reacties te lezen van mensen die zich min of meer sociaal-democraat voelen maar niet meer op de PvdA willen stemmen.

Die zullen blij opkijken dat PvdA-voorzitter Ploumen werkt aan een erecode voor bestuurders uit eigen kring. Maar waar is de leider die in één gebaar duidelijk maakt wat sociaal-democratische normen zijn, bij de eerste de beste grootverdiener die nu nog de code - die tussen de oren zou moeten zitten - overschrijdt?

Geert Wilders (vandaag in De Volkskrant) gaat niet helpen, door mooi te debatteren met minister Van der Laan of andere stevig geworden PvdA-leiders. Er is meer nodig dan wat Staf Depla vandaag voorstelt: normen. Kiezen voor het middenveld, dat het CDA al jaren tevergeefs zoekt?

Allereerst, kies bewust voor dat unieke maatschappelijk middenveld. Private organisaties die publieke diensten verlenen, met inzet op meer burgerinitiatief, menselijke maat  en meer ruimte voor professionals en hun beroepstrots.

Zoals oud-PvdA-minister Ella Vogelaar vandaag in Trouw schrijft:

Het feit dat Wouter Bos vrolijk blogde dat het publieke debat over de verkiezingsnederlaag nu kan worden afgesloten, stemt weinig hoopvol. De heftige kritiek die hem ten deel viel op de jongste partijraad wekt daarentegen vertrouwen dat de partijdemocratie stevig genoeg verankerd is om de kwestie van het functioneren van de partijleiding aan de orde te stellen. Het realiseren van een andere bestuursstijl begint met een voorbeeldfunctie van de top of wordt van onderop afgedwongen. Meer smaken zijn er niet.