Spierballentaal en willekeur

Ruim 500 dopingcontroles zullen de komende drie weken in de Tour worden uitgevoerd. In dat onveilige klimaat wordt van de renners een sportieve, schone strijd verwacht.

Jonge topsporters als Alberto Contador (Spanje), Andy Schleck (Luxemburg), Robert Gesink (Nederland). Sterke routiniers als Denis Mensjov (Rusland), Cadel Evans (Australië), Carlos Sastre (Spanje). De terugkeer van de legendarische recordwinnaar Lance Armstrong (Verenigde Staten). Bood de Tour de France ooit een betere garantie op drie weken spannende wielersport, van de openingstijdrit vandaag in Monaco tot de aankomst bovenop de gevreesde Mont Ventoux over drie weken?

„Vijf jaar lang geen enkele aandacht meer voor wielrennen”, pleitte basketbalcoach Marco van den Berg (Hanzevest Capitals uit Groningen) onlangs op de radio in Langs de Lijn. „Dan is het daarna zo schoon als wat.”

Een voorbeeld om maar aan te geven: in de wielersport gaat het bij de start van de 96ste Ronde van Frankrijk nog altijd vooral over doping, minder over de sportieve strijd. Het slagveld van de afgelopen jaren – met onder meer de val van winnaar Floyd Landis (2006), geletruidrager Michael Rasmussen (2007), bergkoning Bernhard Kohl en tweevoudig ritwinnaars Stefan Schumacher en Riccardo Riccó (allen 2008) – is nog niet opgeruimd of nieuwe brandhaarden ontstaan. Nu weer de positieve epotest van Thomas Dekker vlak voor de Tour.

In de internationale media maakt de rentree van zevenvoudig winnaar Armstrong allicht meer indruk dan de uitsluiting van de 24-jarige Nederlander. Toch berichtte de Amerikaanse krant Herald Tribune gisteren niet voor niets groot over de affaire-Dekker. Nadat onlangs vijf minder prominente renners als dopingzondaar werden aangewezen, is de winnaar van Tirreno-Adriatico en de Ronde van Romandië de eerste topper die wordt betrapt met behulp van het biologisch paspoort.

De internationale wielerunie UCI en de topploegen investeerden sinds vorig seizoen vier miljoen euro om van 840 renners regelmatig de bloed- en gezondheidswaarden vast te leggen. Wie afwijkt, is verdacht en wordt extra gecontroleerd. Daarbij zou het gaan om een poule van ongeveer vijftig toprenners. Opvallend detail: Dekker werd afgelopen voorjaar slechts een paar keer buiten de wedstrijden gecontroleerd (ter vergelijking: Armstrong meer dan dertig keer). En toch betrapt.

Voor het eerst toont de UCI met behulp van het biologisch paspoort spierballen, niet toevallig bij de start van de Tour. In 2007 werd volgens de Franse sportkrant L’Equipe bij minimaal twaalf renners, onder wie Rasmussen, dyn-epo gevonden. De UCI durfde het juridisch echter niet aan om de ‘zondaars’ te straffen, omdat de test voor deze variant van het voor sporters verboden eiwithormoon epo nog niet sluitend was. Het leverde de bond veel kritiek op van Tourorganisator ASO, die het jaar erop met het Franse antidopingagentschap AFLD zelf de dopingcontrole ter hand nam. En wel een aantal toprenners durfde te straffen, voor gebruik van de volgende epovariant, cera.

Nu de verhoudingen tussen UCI en ASO na jaren van oorlog weer wat zijn genormaliseerd, maakte UCI-antidopingcommissaris Ann Gripper bekend dat tijdens de Tour een nieuwe test zal worden ingevoerd, op niet nader genoemd middel. Tegelijkertijd blijkt Dekker nu betrapt op dynepo, alsnog gevonden in een urinemonster van 24 december 2007. Vraag: van welke renners gaat de UCI nog meer monsters uit het verleden met de nieuwe test onderzoeken op dynepo? L’Equipe schreef gisteren al over vijf tot zeven andere gevallen, die de komende dagen mogelijk naar buiten komen.

De renners, die afgelopen donderdag allemaal twee bloedmonsters moesten afstaan, kunnen zich in elk geval opmaken voor 500 dopingcontroles in totaal. Dagelijks worden acht tot elf deelnemers getest op basis van hun prestaties. Daarbij nog een aantal steekproefsgewijs uitverkorenen.

Tourorganisatie ASO verhoogt de stress met willekeurige beslissingen. Tom Boonen, in mei in opspraak wegens cokegebruik buiten competitie, mocht in eerste instantie niet meedoen omdat hij volgens de onlangs opgestapte staatssecretaris van sport Bernard Laporte en ASO het imago van de Tour zou beschadigen. Pas gisteren hoorde de Belg van de rechter dat hij toch mag starten. Andere discutabele keuzes: geen LPR-ploeg (met Giro-uitblinkers Danilo Di Luca en Alessandro Petacchi), wel de Nederlandse debutant Skil-Shimano, met antidopingbeleid als ‘kopman’. Geen Ivan Basso, wel Andreas Klöden (hoewel hij onlangs in verband werd gebracht met bloeddoping in 2006). Het zal helpen dat de Duitser voor Astana rijdt, de ploeg van de weer in genade aangenomen Armstrong.

In dit onveilige klimaat van spierballentaal en willekeur moeten de renners drie weken lang voor een boeiende sportieve strijd zorgen. Optimisten blijven wijzen op een cultuuromslag die zich voltrekt. Training en hoogtestages in plaats van medicatie en epo. Wie bijvoorbeeld een topatleet als Robert Gesink ziet, is toch weer geneigd het te geloven. Miljoenen mensen in meer dan 180 landen zitten volgens Tour-directeur Christian Prudhomme voor de tv. Daar verandert niemand wat aan.