Leer uitstelgedrag af, nu!

The King of Pop was zijn geldzaken niet meester. Hij stond honderden miljoenen dollars in het rood, maar spendeerde toch meer dan er binnenkwam. Vijftig popconcerten in Londen moesten de schuldenlast van de verzwakte artiest verlichten. Dat bleek een droom.

Iedereen fantaseert wel eens over gemakkelijk geld verdienen. De loterij winnen, beroemd worden, een bestseller schrijven. En daarna zorgenvrij leven, mijmerend op het terras voor je villa, uitkijkend over een eigen bos of op de Middellandse Zee.

Maar tussen denken en doen gaapt een kloof. In veel mensen schuilt een Oblomov, de luie edelman uit het gelijknamige boek van de Russische schrijver Ivan Gontsjarov. Oblomov ligt hele dagen in bed, terwijl zijn landgoed Oblomovka afglijdt. Soms fantaseert hij over een uitweg of een plan. Maar zo’n gedachte lost steevast op in apathie, het niets of een dutje.

Veel mensen behandelen hun geldzaken zoals Oblomov zijn Oblomovka. We willen wel overzicht, perfecte keuzes en rust, maar zien op als een berg tegen inventariseren, archiveren, doorlezen en beslissen. Dus stellen we uit. Tot morgen, volgende week, het nieuwe jaar, ooit. De gevolgen zijn kostbaar tot rampzalig, en lopen van een te hoge belastingaanslag tot een gesmolten vermogen. Geen wonder dat de enquête 21minuten.nl aangeeft dat half Nederland ofwel bezorgd is om de kredietcrisis of erdoor is geraakt.

Toch ligt zorgeloosheid voor het grijpen. Uitstelgedrag valt af te leren. Het is geen onveranderlijke karaktertrek, maar een gewoonte, beschrijven de psychologen Tanja van Essen en Henri Schouwenburg in Doe het vandaag! Wie van zijn uitstelsmoezen af wil, moet eerst belemmerende gedachten wegwerken. In geldzaken zijn dat dooddoeners zoals: ach, de bank draait je toch wel weer een poot uit (niet als u slimmer bent). Je kunt het toch niet meenemen in je graf (u kunt geld weggeven of nalaten). Of: ik heb nu eenmaal niets met geld (waarvan leeft u dan?).

Spijt is een hinkende bode. Het treft u pas lang nadat het kwaad is geschied. En dan roept u: „Had ik die voorwaarden maar gelezen”, “Had ik maar voor mijn pensioen gespaard”, “Had ik maar minder geleend”, „Had ik die adviseur maar niet vertrouwd”. Met een paar eenvoudige trucs van Van Essen en Schouwenburg bent u dit soort wroeging voor. Zorgelozer en rijker in vijf minuten. Beter kan het niet.

1. Het 5-minutenplan

Spreek af met uzelf dat u vijf minuten met het ordenen van uw geldzaken gaat beginnen. In die tijd kunt u (eindelijk) een paar vrolijk gekleurde ordners voor uw financiële paperassen aanschaffen, een doos met afschriften en voorwaarden uit de kast trekken, of papieren beginnen te sorteren.

2. Doe het stukje bij beetje

Dit is handig als uw administratie of postafhandeling erg achterloopt en die chaos u afschrikt. Maak in elk geval één enveloppe open en handel de inhoud direct af. Of pleeg in elk geval één dringend telefoontje.

3. Organiseer uw werkomgeving

Ruim uw bureaublad op. Dan kunt u werken. Trek eventueel de telefoonstekker eruit of sluit de computer een dag af. Doe alles om uzelf maximaal te verleiden aan uw geldzaken te gaan werken.

4. Beloon u zelf

Stel uzelf een concrete beloning in het vooruitzicht wanneer u een klus heeft geklaard. Zoek iets dat u persoonlijk motiveert. Voor de een is dat een kop koffie na een half uurtje sorteren, voor een ander een avondje naar de sauna, een etentje of een cadeau.

5. Doe het samen

Spreek af met een vriend, vriendin, familielid of partner om geldzaken samen te ordenen. Begin met het sorteren van papierwerk in mappen. Maak een overzicht van inkomsten, uitgaven, bezit en schuld. Plan daarna een zorgeloze toekomst.

    • Erica Verdegaal