De balans van een half beursjaar

Beursjaar 2009 is over de helft. Het herstel van de koersen is indrukwekkend, maar de schade van vorig jaar is nog lang niet goedgemaakt. De winnaars en verliezers op een rij.

Het helemaal niet onaardige opkrabbelen van de Amsterdamse beurs in het eerste half jaar van 2009 kan de vieze nasmaak van de klap die de koersen afgelopen najaar maakten niet wegspoelen. Sinds maart dit jaar is beursgraadmeter AEX geklommen tot boven de 250 punten, een stijging van 30 procent. Dat klinkt prachtig, als je de crash van ruim 60 procent in het laatste kwartaal van 2008 even vergeet.

De 30 procent stijging sinds begin van dit jaar is te beschouwen als een voorzichtig teken van herstel, ‘green shoots’ in beurstaal. Maar die worden met argwaan bekeken. „Onkruid is ook groen”, waarschuwt een analist van ING. De gevolgen van de ongekende crash zorgen inderdaad voor veel ruis in koersdata. Dat is het duidelijkst te zien onder de snelste stijgers van het afgelopen half jaar. De zwaarst getroffen en de kleinere fondsen reageren sterk op de aantrekkende handel.

Over de op een na grootste stijger, Value8, valt lastig een analyse te maken. De waarde van deze investeringsmaatschappij van voormalig VEB-voorman Peter Paul de Vries is sinds begin mei meer dan verdubbeld, maar dat geeft een vertekend beeld van de waarde van het bedrijf – erkent ook de De Vries zelf. Er is maar een uiterst beperkt aantal aandelen verhandelbaar.

Een echte klimmer is digitale kaartenmaker AND International Publishers. Een deal met Google , waarbinnen AND technologie voor Google Maps levert, leverde dit bedrijf zo’n 20 miljoen euro op. Dat maakte de koers-winstverhouding aantrekkelijk voor beleggers. Het aandeel klom van 2,90 euro naar rond de 8 euro, en blijft ook in de eerste dagen van de nieuwe maand stijgen.

Na het rampjaar 2008 zien de aandeelhouders in Fortis, of wat daarvan is overgebleven, iets van opklaringen in de lucht. Nadat Fortis Bank Nederland in oktober vorig jaar door de Nederlandse overheid genationaliseerd was, en de Belgische bank werd verkocht aan de Belgische staat en BNP Paribas, behield Fortis Holding zijn dubbele notering in Brussel en Amsterdam. Daarin zitten de restanten van het vooral Belgische verzekeringsbedrijf. Sinds 1 januari steeg het aandeel hiervan met ruim 160 procent, van 93 cent tot 2,43 euro. Een relatief succes voor een bedrijf dat in november 2006 nog ruim 32 euro per aandeel waard was.

ASM International, ook in de toptien, is een verhaal apart. Het bedrijf ligt al een jaar publiekelijk overhoop met Britse private-equityfondsen Fursa en Hermes, activistische aandeelhouders die het bedrijf willen opsplitsen en laten verkopen. Deze week wierp ASMI opnieuw een financiële beschermingswal op tegen de plannen van de fondsen. Als gevolg van het gesteggel, jojoot de koers in het afgelopen half jaar tussen de 10 en de 16 euro. Alleen de flinke beurswinsten van chipverpakkende dochter ASM Pacific in Hong Kong drukken de winst omhoog.

Een overeenkomst tussen deze grote stijgers is niet te vinden. Ook niet met de meest vergevende, ruimdenkende blik. Het unieke van de vier genoemde gevallen benadrukt nog maar eens dat beursanalyse, zeker in deze tijden, een onzeker vak is.

Nu de grote verliezers. Bovenaan de lijst staat beddenfabrikant Dico. Het bedrijf, dat al tijden in financiële problemen zit, vroeg begin maart uitstel van betaling aan.

Op de tweede plaats staat de Samas Groep. De al jaren kwakkelende kantoorinrichter uit Houten verkocht afgelopen week zijn laatste operationele activiteiten. Samas’ dochterbedrijven in Duitsland en Oost-Europa zijn voor 20 miljoen euro van de hand gedaan. Op 19 juni stemden de aandeelhouders in met de liquidatie van de laatste bedrijfsonderdelen. Samas leed in de afgelopen jaren miljoenenverliezen, verschillende fusiepogingen strandden. De crisis was de doodklap voor het bedrijf. De koers van beide bedrijven is verpulverd.

Bouwbedrijf Heijmans is de volgende opvallende verliezer. De bouwer en projectontwikkelaar kondigde 30 juni een claimemissie aan ter waarde van 101 miljoen euro. De schuldpositie was onhoudbaar geworden. De herfinancieringsaandelen werden met een korting van 80 procent ten opzichte van de slotkoers van de week ervoor geplaatst, een noodgreep. Moloch Heijmans moet slagvaardiger, met een lager omzetniveau en een hogere solvabiliteit leren werken. De koers daalde al eerder 73 procent, van een euro of 15 naar 4 euro. Sinds de noodemissie is de koers 1 tot 1.5 euro.

Tot slot een klein en onbekend fonds, met grote verliezen: Accsys. Dat is een jong bedrijf dat zich toegelegd heeft op het acetyleren van hout, een chemische bewerkingstechniek waardoor bijvoorbeeld bouwhout veel langer meegaat. De stagnatie van de bouw heeft ook grote gevolgen voor dit bedrijf. Een innovatief product is mooi, maar er moeten wel kopers zijn. De koers van Accsys is met bijna 50 procent gezakt tot onder de 1 euro. Toch maakt Accsys kans op herstel, als de bouwmarkt herstelt.

Onder de verliezers kun je onderscheid maken tussen de zieke broeders die de financiële winter niet overleven, en vroegcyclische bedrijven, zoals uitzend- en bouw ondernemers, die harde klappen krijgen in crisistijd, maar ook als eerste weer herstellen als de markt weer aantrekt.

    • Sam Gerrits