Banenverlies in VS groter dan verwacht

Laten we maar weer ophouden met dat gepraat over ‘groene loten’ in de wereldeconomie. De daling van de Amerikaanse werkgelegenheid was in juni groter dan in welke maand ook tijdens de recessies van 2001/’02, 1990/’91 of 1980/’82. Zelfs als rekening wordt gehouden met ‘ruis’ in de cijfers van het Bureau voor de Arbeidsstatistiek blijkt dat de recessie nog helemaal niet de bodem heeft bereikt. De aandelenmarkten, begrotingsverwachtingen en stresstest-veronderstellingen zijn allemaal te optimistisch geweest.

De werkgelegenheidsdaling was groter dan verwacht en een breuk met wat een verbeterende trend leek. Het Amerikaanse banenverlies was de afgelopen maanden – met een totaal van 5,66 miljoen – bijna twee maal zo groot als het op één na grootste verlies ooit, de daling met 3,17 miljoen in de twaalf maanden tot september 1945. Die werd veroorzaakt door het afnemen van de oorlogsgerelateerde werkgelegenheid.

Vergeleken met recente Amerikaanse recessies lijkt het nieuwe cijfer bijzonder zwaar. In de drie meest recente recessies was het hoogste banenverlies in een maand lager dan in juni dit jaar. De groei van de beroepsbevolking zorgde ervoor dat het hoogste banenverlies tijdens de recessie van 1980 in ‘reële’ termen hoger uitviel dan dat van juni, maar het aanhoudende tempo van het banenverlies sinds het uitbreken van de bankencrisis vorig najaar is ongekend sinds de Grote Depressie.

Deze verliezen duiden erop dat de economische activiteit zich nog steeds in een neerwaartse spiraal bevindt. De stijging van de beurskoersen met 40 procent sinds maart dit jaar kan dus veel te optimistisch blijken, evenals de veronderstellingen in de stresstests bij Amerikaanse banken. Op grond van het ‘minder gunstige’ scenario ging het ministerie van Financiën uit van een gemiddelde werkloosheid van 8,8 procent in het tweede kwartaal, terwijl de feitelijke werkloosheid op 9,2 procent ligt en voor eind 2010 een piek van 10,4 procent wordt verwacht.

Er zijn zelfs nog belangrijker implicaties voor de federale begroting, die op 7 mei naar het Congres is verzonden. Die ging uit van een werkloosheid van 8,1 procent in het vierde kwartaal van 2009 en een jaargemiddelde van 7,9 procent in 2010. Beide cijfers lijken nu veel te laag, hetgeen betekent dat de verwachte federale begrotingstekorten van 1,84 biljoen dollar in het jaar tot september 2009 en van 1,26 biljoen dollar in het jaar daarop aanzienlijk onderschat zijn.

De werkgelegenheidscijfers van juni kunnen nog worden bijgesteld en zijn ongetwijfeld enigszins onderhevig aan ‘ruis.’ Niettemin lijkt het erop dat de economische bodem nog niet in zicht is.

Martin Hutchinson