Waar leidt dit heen?

Lupko Ellen: Wraaktocht. Passage, 253 blz. € 17,90

Wat een namen: Lupko, Ludde, Werda, Mahnaz, Henk, Yasim, Farima. Waar zijn we terecht gekomen?

Lupko is de auteur, Lupko Ellen, en hij is Groninger. Alle andere namen zijn uit zijn brein voortgekomen. Het zijn personages in Wraaktocht, de tweede roman die Lupko Ellen schreef over Ludde Menkema, een anarchistische Groninger. Ludde probeert te komen aan zijn erfenis – die van hereboer – , hij heeft een verleden in Afghanistan en werkt bij een hip persbureau, Qwasnews. Hij is ook een tikje geheimagent, of privédetective, of laten we het voorlopig maar ‘speurder’ noemen.

O ja, en we schrijven een moment in de niet al te verre toekomst, waarin men zich bedient van een ‘Tasker’, een apparaatje dat ongeveer alles kan wat gsm’s en computers samen kunnen. Obama is geen president meer.

Ludde werkte tot voor kort samen met de lesbische Maria, met wie hij al vroeg in het boek de volgende conversatie heeft:‘„Werda is dus niet blij.”

Ludde schudde zijn hoofd.

„En dat had je niet verwacht.”

Ludde keek op.

,,Nee. Als je een relatie hebt, kun je niet zomaar een andere vrouw helpen zwanger te worden, vindt ze. Ik had dat eerst moeten overleggen, maar dat is geen moment in me opgekomen.”

Maria snoof verontwaardigd.

”Wat een onzin, dit is toch alleen iets wat jou en mij aangaat?”

… en even later …

„En je hebt mij alleen je sperma gegeven, voor de rest hebben we niks samen. Of denk je daar intussen anders over?”’

Met de complexiteit van de personages zit het dus wel goed. Lupko Ellen is zo te zien bezig aan een serie boeken die zich nu eens niet afspeelt in IJsland of Zuid-Zweden, maar in het daar sterk aan verwante Groninger platteland. En zijn held Ludde heeft de bijbehorende authenticiteit. Lupko schrijft zakelijk en afgemeten, maar niet humorloos of droog.

Lupko weet waar een verhaal verteld moet worden en waar het als dialoog verder moet. En die dialogen zijn kernachtig, scherp en diepgravend. Ja, er valt in Wraaktocht geen moment aan te ontkomen: Lupko Ellen is een groot schrijver. Je ziet het ook aan de manier waarop hij zijn verhaal indeelt. Twee lijnen lopen door elkaar, de ene is die van Ludde, die verzeild raakt in een onaangenaam avontuur met bloedfanatieke jonge moslims. Een afwisseling van actie en bespiegeling, waarbij Lupko via Ludde een groot gevoel voor psychologie toont. En voor filosofie, zoals blijkt uit een gesprek waarin Ludde duidelijk maakt dat religie draait om macht: ‘En de vrouwen zijn altijd de lul.’

De tweede lijn is die van een vastberaden vrouw die veel hindernissen neemt om vanuit in Afghanistan in de bewoonde wereld te komen. Haar tocht is een halsbrekend avontuur dat etappe voor etappe gedetailleerd in beeld wordt gebracht met een opwindende afwisseling van actie en reactie, suspense en timing.

Maar waar leidt het heen? Ik ga het u niet vertellen. De twee lijnen komen bijeen, raken vervlochten met nog enkele lijnen en vormen een even elastisch als onontkoombaar breiwerk. Nee, Lupko’s tweede boek moet u echt zelf kopen. Alles daarin staat onder spanning, al moet u daar soms eerst de Groninger ziel voor doorgronden. Achteloos haalt Lupko Ellen de grote wereldproblematiek naar stad en ommeland. Hij perst er een even menselijk als persoonlijk drama uit, en zonder het wereldraadsel te willen oplossen, sluit hij zijn verhaal af, althans deze episode. Geen flauwekul met een oplossing, geen definitietwist die de angel uit zijn problematiek haalt. Niets ervan. Alleen een volwassen boek: Wraaktocht.