Romantiek

In het CS van 19 juni stond een relaas over de romantiektentoonstelling in De Hallen te Haarlem van Hans den Hartog Jager. Achterhaalde stellingen die een eeuw de kunstkritiek regeerden zijn uit de kast gehaald om ‘de dood aan de Nederlandse romantiek’ weer nieuw leven in te blazen. Een vooringenomen verhaal van een vegetariër die de vleeskeuring voorzit. ‘Haarlem’ heeft een evenwichtige presentatie vol kwaliteit neergezet. Dat met schilderijen uit de Nederlandse romantiek een presentatie van formaat te maken is, bewezen Ronald de Leeuw, Wim Pijbes en Benno Tempel in de Kunsthal in 2006, met een vergelijkbare tentoonstelling.

De Nederlandse romantiek mag wat minder uitbundig zijn, toch gaat het om zuiver romantische thema’s: de idealisering van de werkelijkheid en de verheerlijking van de natuur. Vooral de fabuleuze schildertechniek maakte dat na 1960 de markt de kunstkritiek gaandeweg te kijk zette door gestage prijsstijgingen.

Dé romantiek was tussen 1790 en 1860 als stroming een reactie op het rationalisme. Maar romantiek is van alle tijden waarin mensen zoekende zijn naar het mysterie. Vandaar dat Van Ruisdael twee eeuwen eerder Het Joodse kerkhof kon componeren, als een romanticus.

Dat de Nederlandse natuur niet de juiste voedingsbodem kón zijn voor extatische romantische uitspattingen is de vraag. Net zo’n vraag als waarom in het Nederlandse klimaat toch zo’n hartstochtelijke schaatscultuur aanhoudt.

Over Rademakers: ‘Haarlem’ heeft de bruiklenen uitgekozen en niet andersom. En waarom niet een museum ondersteunen?

Musea vragen immers zelf om bruiklenen bij particulieren en kunsthandel. Dus wat er geschreven wordt over belangenverstrengeling – zonder wederhoor bij Rademakers – is aan schrijvers’ vooringenomen fantasie ontsproten.

    • Frank Buunk
    • Kunsthandel Simonis