De prins van Oranje als...

De Kamer vindt dat de prins geen commissaris van De Nederlandsche Bank kan zijn.

Al gaat een commissaris niet over de kerntaken van de bank.

Lid van de Raad van State (zonder stemrecht)
Lid van de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank
Voorzitter van de Adviescommissie Water
Lid van het Internationaal Olympisch Comité
Lid van de raad van toezicht van het Kröller-Müller Museum
Lid van de raad van advies van ECP.NL (Platform voor eNederland)
Voorzitter van de Stichting Historische Verzamelingen Huis Oranje Nassau
Vertegenwoordiger Koninklijke Familie bij Raad van Beheer Kroondomein
Voorzitter

Het is geen halszaak, maar het lijkt de meerderheid van de Tweede Kamer verstandig als prins Willem-Alexander zich terugtrekt als lid van de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank (DNB). Volksvertegenwoordigers maken zich zorgen over de aanzwellende kritiek op toezichthouders in de kredietcrisis. Moet de premier straks namens de kroonprins verantwoording afleggen voor een parlementaire onderzoekscommissie?

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) zijn de (inter)nationale nevenfuncties van Willem-Alexander van belang als voorbereiding op zijn toekomstige taak als koning. De prins is niet van plan zijn nevenfunctie bij DNB op te geven, maar het probleem zou zich vanzelf kunnen oplossen. Willem-Alexander stopt met deze en de meeste andere nevenfuncties als hij koning wordt. De benoemingstermijn bij de centrale bank loopt volgend jaar af.

De Rijksvoorlichtingsdienst benadrukt vooral de beperkte rol van een commissaris bij De Nederlandsche Bank: die gaat niet over toezicht, maar ziet toe op het bedrijf DNB. Hij stelt de jaarrekening vast en keurt de begroting goed.

Zeker is dat commissaris zijn bij DNB, zoals prins Willem-Alexander en voor hem prins Claus, ongewoon werk is. De Nederlandsche Bank is een bank met een exclusieve klantenkring, een grote belegger (40 miljard euro) en een aanzienlijke werkgever (bijna 1.500 voltijdbanen). Bovenal is DNB de toezichthouder op banken, verzekeraars en pensioenfondsen en nauw betrokken bij de hoogte van de rente in Europa.

Hier commissaris zijn geldt als een functie met prestige. Onder de commissarissen is ook Frits Bolkestein, voormalig VVD-leider en Philips-topman Gerard Kleisterlee. Zij vergaderden vorig jaar zeven keer en kregen voor hun werk minimaal 23.000 euro. Volgens de RVD is de kroonprins vrijwel altijd aanwezig bij deze vergaderingen.

De commissarissen bij DNB werken met een handicap. Voor de kerntaken van de centrale bank, zoals de rente en het financiële toezicht, zijn zij niet verantwoordelijk. Dat is politiek. Daar werkt de directie van De Nederlandsche Bank onder toezicht van de minister van Financiën, die op zijn beurt verantwoording moet afleggen aan de Kamer.

De commissarissen zitten erbij, kijken er naar, maar praten in een aparte vergadering onder geheimhoudingsbepalingen met president Nout Wellink en de andere directieleden over ontwikkelingen bij de Europese Centrale Bank, in het toezicht en in het betalingsverkeer.

Veel Kamerleden wisten niet dat de prins lid is van de raad van commissarissen, al staat dat op zijn openbare lijst van nevenfuncties. Als Willem-Alexander zou worden opgeroepen te getuigen bij de parlementaire onderzoekscommissie Kredietcrisis, hoeft hij niet te komen. Een onderzoekscommissie kan dat, in tegenstelling tot een enquêtecommissie, niet afdwingen. Maar dat zal voor commissievoorzitter Jan de Wit (SP) reden zijn om te pleiten voor een enquête waar getuigen moeten komen voor verhoor onder ede.

Hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert van de Radboud Universiteit Nijmegen noemt de kwestie een „nutteloos Haags tijdverdrijf”. „De prins is toch zeker geen lid van de Wassenaarse afdeling van de Hells Angels? Als dit al niet kan, moet hij dan achter de geraniums gaan zitten tot hij koning wordt?”

Lees het commentaar ‘Prinselijk toezicht’ op pagina 19