Blonde Veendammer voedt hongerige beer

Ik heb het niet zo op documentaires over gekken die denken dat je ver weg van de geciviliseerde wereld in de ongerepte natuur een zuiver leven kan leiden. Van die idealistische Walden-dwaalgasten, van het type dat je ook wel op de Waddeneilanden aantreft. Maar omdat ik net in de bioscoop de fascinerende documentaire over de Zuidpool had gezien, Encounters at the End of the World van Werner Herzog, de Duitse cineast, heb ik toch gekeken naar de documentaire Grizzly Man, ook van Herzog, gisteravond op Nederland 3. Een film over een gefrustreerde Amerikaan, Timothy Treadwell, die dertien zomers lang in Alaska in een natuurpark (‘de ongerepte natuur’) tussen de grizzlyberen kampeerde. Om ze ‘te beschermen’ en om vriendjes met ze te worden. Tot-ie werd opgegeten door een uitgehongerde beer. Tsja. Was dat erg? Voor zijn vriendin, ook opgevreten, wel. Maar voor die Tim, die eruitzag als ‘de blonde Veendammer’, een personage uit een verhaal van Martin Bril, gebruinde kop met lang blond piekhaar, was het een verlossing. Hij was gevlucht uit de bewoonde wereld omdat-ie een drankprobleem had, en geen rol als barman in de tv-serie Cheers kreeg. Dan maar zichzelf filmen, tussen de beren, en die maar als hogere wezens dan mensen zien. En daar dan vriendjes mee willen worden. Fascinerend portret van een natuurgek.

Maar gelukkig was er later daarna ruim baan voor het verdorvenstadsleven in de Amerikaanse serie Mad Men, over mannen die voor een reclamebureau aan Madison Avenue, New York werken, in de swingende jaren zestig. Er is al veel lof van gezongen, en het klopt: veel prachtig gestileerde broeierige scènes, waarin ostentatief gerookt wordt. Binnen. Op het werk. In de lift. De serie gaat over guilty pleasures. Zoals roken.

Dan nog even terug naar eergisteren. Hugo Borst-liefhebbers (die bestaan, ik ben er niet een) wezen mij op een omissie. Ze misten aandacht voor de heruitzending van Borsts serie Over vaders en zonen, dinsdagavond, waarin hij spreekt met Jaap van Zweden, de dirigent, over en met diens 18-jarige autistische zoon Benjamin. Toch maar even www.uitzendinggemist.nl geraadpleegd. Het was inderdaad wel bijzonder. De VPRO herhaalde aflevering natuurlijk omdat Van Zweden een van de Zomergasten dit seizoen is. Hij legde uit hoe de geboorte van zijn autistische zoon hem, terwijl hij zelf als dirigent ster werd, „met beide benen” op de grond zette. Door een therapie met zeer intensief contact, leerde Benjamin praten. Als dirigent had Van Zweden net als zijn autistische zoon iets „monomaans”, zei hij. En zijn twee andere zoons weten nog een overeenkomst tussen hun vader en Benjamin: „Ze zijn beiden even driftig.”