Opinie

    • Paul Luttikhuis

Verkoeling dankzij ozon

Onbemand spionagevliegtuige wordt door NASA ingezet om de samenstelling van de atmosfeer te meten. (Foto AP)

Onbemand spionagevliegtuige wordt door NASA ingezet om de samenstelling van de atmosfeer te meten. (Foto AP)Onbemand spionagevliegtuige wordt door NASA ingezet om de samenstelling van de atmosfeer te meten. (Foto AP)

Vorige week schreef ik hier hoe het gebruik van veiliger koelvloeistoffen voorkomt dat het gat in de ozonlaag groter wordt, maar tegelijkerheid bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Een recente studie bevestigt intussen een bestaande theorie over hoe het ozongat zelf bijdraagt aan klimaatverandering.

Een onderzoeksteam onder leiding van Andrew Lenton van de Parijse universiteit Pierre et Marie Curie concludeert dat de zuidelijke oceaan minder CO2 opneemt dan het oceaanwater elders op de planeet. Op basis van computermodellen (met en zonder ozongat) stellen de onderzoekers dat de afwezigheid van een ozonlaag in de zuidelijke stratosfeer daarvoor mede verantwoordelijk is.

Het ozongat zorgt voor grotere windsnelheden. Dat veroorzaakt volgens Lenton en de zijnen een woelige oceaan, waardoor het diepere oceaanwater naar de oppervlakte wordt gestuwd. In dat water zit meer organisch materiaal, dus meer CO2. En doordat de concentratie van koolstof in het oppervlaktewater toeneemt, is het water minder goed in staat om CO2 uit de lucht op te nemen.

Hoe geler, hoe hoger de windsnelheid rondom het ozongat. (klik voor vergroting)

Hoe geler, hoe hoger de windsnelheid rondom het ozongat. (klik voor vergroting)Hoe geler, hoe hoger de windsnelheid rondom het ozongat. (klik voor vergroting)

Volgens de onderzoekers is dit proces zich gaan versnellen na 1986. Een berekening laat zien dat tussen 1987 en 2004 zo’n 9 miljard ton CO2 minder is geabsorbeerd door het zuidelijke oceaanwater dan zou zijn gebeurd als de ozonlaag niet beschadigd was.

Dat we met één theorie over de klimatologische effecten van het ozongat niet klaar zijn blijkt uit een eerdere studie, onder leiding van John Turner van de British Antarctic Survey in Cambridge. Ook Turner concludeert dat het ozongat heeft geleid tot grotere windsnelheden, doordat een lagere concentratie van het broeikasgas ozon boven de Zuidpool heeft gezorgd voor een afkoeling van de hogere luchtlaag boven het gebied.

Volgens Turner verklaart dat deels ook het feit dat het zee-ijs op de Noordpool smelt, terwijl dat op de Zuidpool juist niet gebeurt. Kortom, stelt Turner, zowel het verdwijnen van het Arctische ijs als de groei van het Antarctische ijs worden door de mens veroorzaakt.

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis