Man minder vruchtbaar door cosmetica

Cosmetica, pesticiden, organische oplosmiddelen en andere hormoonverstorende stoffen kunnen de vruchtbaarheid van mannen schaden.

Dat stelt onderzoekster Nel Roeleveld van het UMC St Radboud in Nijmegen. Zij ondervroeg zowel mannen met vruchtbaarheidsproblemen als vruchtbare mannen over onder meer gebruik van diverse geneesmiddelen en voedingsmiddelen, overgewicht, alcoholconsumptie en roken. Ongeacht die ‘leefstijlfactoren’, en eventuele verminderde vruchtbaarheid in de familie, bleek dat mannen die dagelijks twee of meer cosmeticaproducten gebruiken (zoals deodorant of haargel) een vijf keer grotere kans hebben op vruchtbaarheidsproblemen.

Roeleveld vindt het resultaat voor de praktijk van belang: „In Nederland heeft een op de zes paren te maken met vruchtbaarheidsproblemen”, zegt ze. „In een derde van de gevallen ligt de oorzaak alleen bij de man.”

Eerder vond Roeleveld al dat het werken met pesticiden de vruchtbaarheid met dertig procent vermindert, en dat een vrouw die tot vlak voor of zelfs na de conceptie de pil slikt, een drie tot vijf keer grotere kans heeft dat haar zoon verminderd vruchtbaar is, of dat zijn teelballen niet indalen. Met ‘verminderde vruchtbaarheid’ bedoelt ze dat het sperma minder dan 20 miljoen zaadcellen per milliliter bevat.

Dit weekend ontstond commotie over het nieuwe onderzoek, nadat de Volkskrant zaterdag had gemeld dat cosmetica de vruchtbaarheid schaden. De Schotse vruchtbaarheidsexpert Richard Sharpe vond die conclusie voorbarig, stelde hij op een vruchtbaarheidscongres in Amsterdam. Hij betwijfelt of het verband tussen cosmeticagebruik en vruchtbaarheid oorzakelijk is en of de betreffende stoffen in voldoende concentraties in cosmetica aanwezig zijn om het aantal zaadcellen werkelijk zo dramatisch te laten dalen. Roeleveld denkt van wel.