Heijmans zit in de klem van de banken, beleggers zijn de dupe

Bouwbedrijf Heijmans haalt 101 miljoen euro op met een aandelenemissie. De aandelen zijn flink afgeprijsd en Heijmans moet aan loodzware eisen van de banken voldoen.

En wat is uw plan B? De vraag werd begin vorig jaar gesteld aan Guus Hoefsloot, toenmalig bestuursvoorzitter van Heijmans. Tijdens de presentatie van de cijfers over 2007 moest hij bekendmaken dat de winst met eenderde was teruggelopen en dat de bouwdivisie verlies leed. De topman kondigde aan dat deze divisie nieuw management zou krijgen en de controle op projecten zou strakker worden. Maar wat als die plannen niet aanslaan, was de vraag van een financieel journalist. „Wat gaat u dan doen?” Een helder antwoord had de bestuursvoorzitter niet.

Tweeënhalf jaar later is duidelijk dat de problemen diep zitten. Heijmans zit in de klem bij banken, aandeelhouders moeten bloeden. Gisteren begon een aandelenemissie die 101 miljoen euro moet opleveren. Voor elk huidig aandeel van de bouwer kunnen aandeelhouders de rechten op zes nieuwe aandelen à 0,70 euro uitoefenen. Een aandeel Heijmans dat begin 2008 nog 25 euro waard was en gisteren voor 3,90 euro werd verhandeld, wordt in de emissie gewaardeerd op ongeveer 1,20 euro.

De uitgifte is nodig omdat de banken eisen dat de noodlijdende bouwer met minder vreemd vermogen te werk gaat. Maar de gedwongen reorganisatie gaat veel verder. 650 banen zijn geschrapt, de divisies in het buitenland worden verkocht, grondposities worden afgebouwd en het bedrijf zal zich weer richten op de bouw van woningen, kantoren, wegen en bruggen in Nederland.

Eind april maakten de banken nieuwe afspraken over de kredietfaciliteit van Heijmans die nu 400 miljoen euro bedraagt en tot 2012 loopt. Vanaf maart 2011 mag Heijmans nog maar 300 miljoen lenen bij de banken. Over die lening strijken de banken een flinke rente-opslag op.

Tegelijkertijd heeft Heijmans zich verplicht de verhouding tussen schuld en bedrijfsresultaat te verminderen van 12,50 nu naar 3,25 aan het eind van het jaar. De verhouding tussen bedrijfsresultaat en renteverplichtingen moet tussen nu en eind 2001 oplopen van 1,5 naar 3,5.

De banken hebben bedongen dat Heijmans geen dividend uitbetaalt tenzij de schuldpositie onder controle is en leggen beperkingen op aan investeringen. De opbrengsten van de verkoop van onderdelen moet direct gebruikt worden voor het aflossen van schulden.

Want Heijmans moet flink afbouwen. In ruim 15 jaar is het familiebedrijf uit Rosmalen uitgegroeid tot een bouwer met een miljardenomzet en divisies in België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Behalve de infrastructuurtak in België, die enkele grote wegenbouwklussen heeft, moet alles weg. Dat is niet zonder risico, stelt het bedrijf in de prospectus. „Als de verkopen niet genoeg opbrengen kan dit de verhouding tussen schuld en bedrijfsopbrengsten negatief beïnvloeden.”

Ook het verkopen van grondposities kan verkeerd uitpakken, stelt de bouwer. Als Heijmans een stuk grond wegdoet, kan het bedrijf ook de ontwikkelings- of bouwrechten op de grondpositie verliezen, waardoor het toekomstige winst derft.

Bestuursvoorzitter Rob van Gelder, die aantrad nadat Hoefsloot onder druk van aandeelhouders opstapte, wil dat de Nederlandse bouw-, vastgoed-, en infrastructuurdivisies de kern van het nieuwe Heijmans worden. Gezien de malaise in de bouw is het de vraag of deze strategie winstgevend kan zijn en de schuldenlast zal verminderen.

In de prospectus haalt Heijmans sombere cijfers aan. De verkoop van nieuwbouwwoningen ligt in de eerste twee maanden van dit jaar 60 tot 70 procent lager dan in dezelfde periode vorige jaar, zo becijferde de vereniging voor projectontwikkelaars NVB . De bouwproductie zal in de periode 2009-2011 met 15 procent afnemen, stelde het Economisch Instituut Bouwnijverheid in april.

Heijmans heeft veel last van deze crisisomstandigheden. Eind 2008 had Heijmans 870 onverkochte woningen in aanbouw in portefeuille, een half jaar eerder waren dit nog 560 huizen. In het eerste kwartaal van dit jaar leed Heijmans in Nederland een verlies van 16 miljoen euro. „Het lijkt niet waarschijnlijk dat de opbrengsten stijgen, dus Heijmans kan het bedrijfsresultaat alleen verhogen door dieper te snijden. Er zullen dus meer banen verloren gaan”, verwacht analist Tom Muller van effectenbank Theodoor Gilissen.

Zo zijn werknemers en aandeelhouders de grote slachtoffers van deze reddingsoperatie. „Deze claimemissie is diep slikken voor aandeelhouders”, zegt Muller. „Maar dat banken hieraan meewerken, geeft ook het vertrouwen dat alles weer op zijn pootjes terecht zal komen.”

    • Daan van Lent
    • Melle Garschagen