Echtpaar Kirchner is uit de gratie

De Argentijnse president Cristina Kirchner en haar man leden zondag een gevoelige verkiezingsnederlaag.

De winnaar zegt dat de ‘oude politiek’ is verslagen.

Voor juichende aanhangers zei het Argentijnse kandidaat-Congreslid Francisco de Narváez, een blonde man met een tatoeage in zijn nek, zondag dat de ‘oude politiek’ is verslagen. Daarmee doelde hij onder meer op de dominante rol van de staat, van de regering van het echtpaar Kirchner, in de economie, gebaseerd op een ouderwetse linkse ideologie. Hij riep president Kirchner op de boodschap van de kiezers te accepteren en de dialoog aan te gaan met de winnende partijen.

In Argentinië werden de Congresverkiezingen vooraf gezien als een referendum over de Kirchners. Samen zijn ze eind dit jaar zes jaar aan de macht en Néstor sprak zondag, na het uitbrengen van zijn stem, over „een belangrijk moment voor Argentinië”. Er moest op hem en zijn partij gestemd worden, om de transformatie van het land, voort te zetten, stelde hij. Een klinkende overwinning van de ex-president had dan ook de weg moeten vrijmaken om een nieuwe gooi te doen naar het presidentschap in 2011, als zijn vrouw aan het eind van haar regeringstermijn komt. Deze tussentijdse verkiezingen golden als een peiling van zijn populariteit.

„Dit verlies kan weleens het einde betekenen van het leiderschap van Néstor Kirchner binnen de Peronistische Partij”, zegt Carlos Fara, een opiniepeiler en gezaghebbend politiek analist. De peronistische beweging bestaat dezer dagen uit verschillende stromingen, fracties, met uiteenlopende politieke programma’s. „Er zijn nu vooral anti-Kirchner-fracties. Wat we kunnen verwachten is een nieuwe machtsstrijd, er moet een leider opstaan die weer eenheid in de partij kan brengen”, zegt Fara.

Na bijna zes jaar lang een meerderheid te hebben gehad, krijgt het echtpaar Kirchner straks te maken met een verdeeld congres. Het zal lastiger worden wetten aangenomen te krijgen. „Omdat de nieuwe parlementsleden pas eind dit jaar officieel beginnen, heeft de regering nog tijd om het een en ander erdoorheen te jagen”, constateert Fara. „Daarna krijgen we een andere situatie.”

Wat het land te wachten staat, blijft vooralsnog ongewis, want hoe gaan de Kirchners op dit verlies reageren? Analist Fara, die Néstor Kirchner verscheidene keren ontmoet heeft, is niet optimistisch. „Kirchner is niet een man die graag naar anderen luistert. Cristina gedraagt zich niet veel anders. Ze gaan liever de strijd aan. Dat zal niet ineens veranderen.” Néstor erkende zondagavond laat het verlies van zijn partij en vroeg de winnaars om „zelfbeheersing”.

De komende tijd staat veel op het spel voor Argentinië. Het land gaat door een economisch dal, met oplopende werkloosheid, inflatie en dalende inkomsten. Argentijnen klagen over toegenomen onveiligheid en corruptie. Het zijn zaken waar de regering een oplossing voor zal moeten vinden.

De partij van Kirchner was zondagavond bijeen in een hotel in het centrum van de stad. Buiten het hotel stond Alberto Roca, ooit een fan van Néstor Kirchner. Hij zegt: „Als president heeft hij Argentinië uit de crisis gehaald. Maar het land heeft nu een ander recept nodig. Het gaat niet goed met de economie. Het eigenzinnige optreden van Cristina is bij de boeren verkeerd gevallen.” Roca doelt op een landbouwconflict vorig jaar, toen de regering belastingverhogingen wilde doordrukken. „Het wordt tijd voor een minder confronterende aanpak. Argentinië gaat door een moeilijke tijd. En de regering moet met een strategie komen.”

    • Philip de Wit