Bezorgd, maar niet bang om groei van PVV

Moslims voelen zich niet meer op hun gemak in Nederland en sommigen zouden willen emigreren. Hoogopgeleide jonge moslims denken dat het zo’n vaart niet zal lopen.

Je kunt het zien als ultieme integratie. Eenderde van de Turkse en Marokkaanse moslims klaagt over Nederland en zegt te willen emigreren. Ze voelen zich niet langer thuis door de toenemende populariteit van Wilders.

We bellen Chahid el Haddouti (29), projectleider straathoekwerk in Gouda. Althans dat wás hij. Hij neemt de telefoon op in Tanger. Nee, hij is niet op vakantie, hij is een autoverhuurbedrijf aan het opzetten. Als het lukt, verhuist hij naar Marokko. Het is fijn in Tanger, mooi weer en zo. Maar het prettigst vindt hij dat hij niet op zijn moslim-zijn wordt aangesproken. Dat gebeurt in Tanger niet.

Ehssane Gounou (24) is sinds 2007 lid van Provinciale Staten voor de PvdA, daarnaast studeert ze bedrijfskunde in Tilburg. Ze woont haar hele leven al in Oss. Na de Europese verkiezingen schrok ze zich kapot van de enorme aanhang die Wilders opeens bleek te hebben. „In Oss wonen veel PVV-stemmers. Ik ken ze niet persoonlijk, maar ze moeten er zijn. Ik kijk wel eens om me heen als ik in de stad loop en vraag me af. Waar zijn die mensen? En hebben ze ook een hekel aan mij?”

In haar omgeving reageert iedereen rustig op de populariteit van Wilders. Haar vriend, ook van Marokkaanse afkomst, zegt dat het zo’n vaart niet zal lopen. Van haar vriend mag Wilders best een poosje regeren. Hij denkt dat Wilders dan vanzelf door de mand valt. Haar jongere zusje vindt Wilders meer een cabaretier dan een politicus. Ehssane Gounou: „Dat is ook wel zo. Je vraagt je af waar hij nu weer mee komt. Ook Marokkanen vinden het grappig om naar hem te kijken als hij op de televisie is.”

Maar sinds blijkt dat zoveel mensen hem serieus nemen, vindt Ehssane Gouou het minder om te lachen. „Eerst had hij het steeds over criminelen die het land uit moeten. Later werden dat criminele Marokkanen. En nu heeft hij het vaak over moslims. Maar als hij het over moslims heeft, dan heeft hij het ook over mij.”

Het is niet zo dat jonge hoogopgeleide moslims persoonlijk negatieve reacties krijgen. Ehssane Gounou: „Maar als je de tv of radio aanzet, of een krant pakt, het gaat altijd over dé moslims. En daar hoor ik bij.” Ook Chahid el Haddouti heeft zelf nauwelijks negatieve ervaringen, op die ene keer na dat hij zich een paar weken niet schoor. „Ik hoorde mensen ‘terrorist’ fluisteren op het station.” Meestal heeft hij gladde wangen. „Mensen zeggen wel eens tegen me: ‘Goh, je ziet er eigenlijk helemaal niet Marokkaans uit. Alsof dat een pluspunt zou zijn’.”

Umar Mirza (22) zette, samen met zijn broer, de site wijblijvenhier.nl op, ruim drie jaar geleden. Het is een site voor moslimjongeren. „Die site is uit een absoluut positief gevoel ontstaan. Het gevoel dat dit ons land is. Mijn ouders komen uit Pakistan, voor mij is dat alleen een vakantieland en het land uit de verhalen van mijn ouders.”

Maar Mirza begrijpt het onprettige gevoel wel, al gelooft hij niet dat veel jongeren écht zullen vertrekken. Moslims worden als ánders gezien. Als wij kritiek hebben op onze site op Nederland, krijgen we vaak de reactie. „Kijk dan hoe het gaat in je eigen land. Maar kritiek op Nederland ís zelfkritiek. Nederland is mijn land. Ik ben Nederlander.”

Het is overdreven te stellen dat Wilders verantwoordelijk is voor het onwelkome gevoel onder moslims, zegt Sadik Harchaoui, directeur van multicultureel instituut Forum. „Beetje teveel eer ook.” Volgens Harchaoui is het een ontwikkeling die is ingezet op 11 september 2001. „Sindsdien leven moslims onder een vergrootglas. Het maakt niet uit hoe goed ze geïntegreerd zijn, het is toch nooit goed genoeg. Nederlands is een stuk onaantrekkelijker geworden voor moslims.”

En dat, zegt Harchaoui, is een groot probleem. „Als je kijkt naar het Nederland van de toekomst, met de vergrijzing en de toenemende verstedelijking, dan hebben we de mensen die nu studeren, straks hard nodig, En als je die wegjaagt, dan blijven we straks alleen met laagopgeleide allochtonen zitten.”

De onvrede komt niet alleen door Wilders, maar juist ook door de politici van andere partijen, zegt Harchaoui. Als zij het allemaal zouden opnemen voor de moslims, dan hadden we nu een heel andere sfeer in Nederland. Umar Mirza is het daarmee eens. „Ik heb niet het gevoel dat ik vertegenwoordigd word. De andere politici zijn te netjes. De manier waarop Wilders het debat voert, mag kennelijk. Nou, dan moeten de anderen het ook zo doen.” Ehssane Gounou: „Een enkeling probeert wel wat, maar het is nog niet overtuigend genoeg. Wilders kan nog veel radicaler worden. We moeten de confrontatie aangaan.”

    • Sheila Kamerman