In Den Haag werken ze door

Anders dan in Amsterdam vallen de gevolgen van de recessie in Den Haag mee.

Voor de economie van de hofstad geldt: geen diepe dalen en geen hoge pieken.

De rijksoverheid is goed voor 45 procent van de werkgelegenheid in Den Haag, volgens wethouder Henk Kool. Hier het gebouw van het ministerie van OCW. (Foto Hollandse Hoogte) De rijksoverheid is goed voor 45 procent van de werkgelegenheid in Den Haag, volgens wethouder Henk Kool. Hier het gebouw van het ministerie van OCW. Foto Hollandse Hoogte Nederland, Den Haag, 27 november 2007, ambtenaren op het ministerie van onderwijs OCW ( onderwijs cultuur wetenschap ) foto: Peter Hilz / HH Hollandse Hoogte

Tientallen gouden kettingen, ringen en armbanden passeren in het gemeentelijk Pandhuis van Den Haag, zonder veel belangstelling te krijgen. Op sommige sieraden wordt in de veilingzaal niet eens het minimumbod van een paar tientjes uitgebracht. Die gaan terug naar de bank. Maar dan verschijnt er een interessant sieraad, en bieden de handelaren – die met hun rekenmachines voorin de zaal zitten – tegen elkaar op. Een ketting wordt afgehamerd voor 580 euro.

Eens per maand worden in het Pandhuis beleende sieraden geveild, die de eigenaren niet op tijd hebben kunnen terugkopen. De rente op de lening is ongeveer 8 procent per zes maanden. „Een stuk minder dan bij de commerciële cashconverters, waar je zo’n 20 procent per maand betaalt”, zegt Jan van der Hulst van de gemeentelijke kredietbank, waar het Pandhuis onder valt.

Het aantal beleningen bij het Pandhuis neemt vooral de laatste maanden flink toe, volgens Van der Hulst. Halverwege mei werd al voor 15 miljoen euro beleend, twee jaar geleden rond die tijd was dat nog ruim 10 miljoen euro. In de ogen van wethouder Henk Kool (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PvdA) is het een indicatie dat de economische crisis ook in zijn stad toeslaat. De werkloosheid stijgt licht, de echte klap verwacht Kool na de zomer. Ook wordt er vaker een beroep gedaan op schuldhulp.

De recente ‘recessiemonitor’ van de gemeente toont ook de effecten van de economische crisis. Naar verwachting verdwijnen de komende twee jaar 800 banen bij notarissen, makelaars en hypotheekadviseurs in Den Haag. Zo’n 15 procent van de autodealers in de Haagse regio zal failliet gaan. Ook het totale aantal faillissementen stijgt. De Kamer van Koophandel noemt de ontwikkeling in het Haagse bedrijfsleven „somber”. In de nieuwe regiotop-40 van de Rabobank, een jaarlijkse ranglijst van regio’s op het gebied van economische kracht, staat de Haagse agglomeratie op de voorlaatste plaats.

Met het Haagse bedrijfsleven mag het beroerd gaan, toch lijkt ambtenarenstad Den Haag minder hard te worden getroffen door de crisis dan andere grote steden. Volgens wethouder Kool is de rijksoverheid verantwoordelijk voor 45 procent van de werkgelegenheid in Den Haag, als bijvoorbeeld ook leraren en politieagenten worden meegerekend.

Onderzoeksinstituut Atlas voor gemeenten publiceerde onlangs een onderzoek naar de crisisgevoeligheid van de vijftig grootste steden. De kans dat een werknemer in de Haagse regio als gevolg van de crisis werkloos wordt is klein, zegt directeur Gerard Marlet. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Amsterdam, met zijn grote financiële sector. Marlet: „De Haagse regio heeft een gelukkige combinatie van belangrijke sectoren als overheid, zorg en onderwijs.”

Anderzijds heeft economische vooruitgang ook minder effect op Den Haag. Voor de stad geldt van oudsher: geen diepe dalen, maar ook geen hoge pieken.

In Den Haag zijn ook veel internationale organisaties gevestigd. Goed voor in totaal 77.000 directe en indirecte banen, zo blijkt uit onderzoek van de gemeente. De internationale organisaties, met nauwelijks banenverlies door de crisis volgens de gemeente, nemen 6,4 procent van de Haagse werkgelegenheid voor hun rekening.

Verder heeft Den Haag weinig maakindustrie die doorgaans conjunctuurgevoelig is. De gemeente weert de zware industrie, die veel ruimte per arbeidsplaats vergt, zoveel mogelijk uit de stad.

Den Haag wil zich in de toekomst meer toeleggen op dienstverlening. En op toerisme natuurlijk. De belangrijkste Haagse trekpleisters merken vooralsnog nauwelijks iets van de crisis. Het Mauritshuis en het Gemeentemuseum trekken ongeveer evenveel bezoekers als voorgaande jaren, net als Madurodam.

De Haagse hotels verwachten voor dit jaar wel 20 procent minder bezetting, blijkt uit de recessiemonitor. Rustiger is het ook in de chicste winkelstraat van Den Haag, het Noordeinde. Toch doen de antiquairs en galeries nog altijd goede zaken, zeggen de meeste ondernemers. Ook nu nog zijn er nieuwkomers. Zoals Per van der Horst met zijn Arte Fortunata, een combinatie van een galerie en een meubelwinkel. Er hangen lampen van 450 tot 6.500 euro, en er staat een originele bank van Gerrit Rietveld uit 1964 (vraagprijs: 8.500 euro).

Van der Horst heeft zijn kans gegrepen, vertelt hij. „In de goede tijd is een pand als dit haast niet te huren. Dan zijn er wel twintig mensen die het willen hebben.” Hij krijgt vaak te horen dat het een dappere stap is. Van der Horst haalt zijn schouders op. „Ach, voor mij is het al vijf jaar crisis, heb ik het idee. Vanaf nu kan het alleen maar beter gaan.”

De Amsterdamse economie heeft meer last van de economische crisis. Lees hoe dat komt via nrcnext.nl/links

    • Brian van der Bol