Oude beurzen verliezen terrein

Aandelenbeurzen lijken een vast onderdeel van het financiële meubilair te zijn. Handelaren kunnen echter ook zonder beurzen. De traditionele spelers verliezen terrein.

De dominante positie van beursbedrijf NYSE Euronext op de Amerikaanse aandelenmarkt neemt geleidelijk af. Tweehonderdzeventien jaar na de oprichting van de New York Stock Exchange onder een plataan in Wall Street, vestigde de beurs een laagterecord met 30,2 procent van de handel in mei. Niet Nasdaq, sinds 38 jaar de voornaamste concurrent van NYSE, profiteerde hiervan, maar Direct Edge Holdings LLC en Bats Exchange Inc., die hun gezamenlijke marktaandeel sinds augustus hebben zien verdubbelen naar 22,8 procent.

„Op een puur elektronische markt betekent het feit dat je de oorspronkelijke of oudste speler bent helemaal niets meer”, zegt Michael Rosen, vice-president bij beursmakelaar UNX. „De handelaars hebben geen belangstelling meer voor het verhaal van Nasdaq of NYSE. Ze willen gewoon de snelste, beste prestaties tegen de laagste prijs.”

Het aandeel van NYSE Euronext op de grootste markt ter wereld nam af ondanks de aankoop in 2006 voor 3 miljard dollar van de schermenbeurs Archipelago in Chicago. Dat benadrukt de toenemende invloed van alternatieve handelssystemen als Bats en Direct Edge, die allebei in handen zijn van Wall Street-firma’s.

Het idee „dat de traditionele beurzen hun marktdominantie wel zullen behouden, is misplaatst omdat de orderstroom verplaatsbaar is”, zegt Jamie Selway, die in 2003 beursmakelaar White Cap Trading in New York oprichtte, na bij Archipelago en Nasdaq te hebben gewerkt. Vorig jaar wisselde op de Amerikaanse aandelenmarkt iedere dag gemiddeld 8,86 miljard aandelen met een waarde van 69,5 miljard dollar van eigenaar. Toen in april 2005 de overeenkomst tussen NYSE en Archipelago bekend werd gemaakt, waren er half zo weinig transacties en verwerkten de twee bedrijven de helft van het totale volume.

Door de transactie is NYSE veranderd van een door de leden beheerde nonprofit-organisatie in een beursgenoteerde onderneming en ’s werelds grootste beursbedrijf. De omzet is vorig jaar bijna verdrievoudigd naar 4,7 miljard dollar, van 1,63 miljard dollar in 2005. NYSE Euronext handelde vorig jaar voor ruim 38 biljoen (geen tikfout) dollar aan aandelentransacties af op zeven aandelenmarkten, aldus de World Federation of Exchanges in Parijs. Nasdaq OMX lag daar vlak achter met 37,78 biljoen dollar aan transacties. Hun naaste rivaal, de Londense beurs, moest het doen met 7,77 biljoen dollar.

In de VS is het aandeel van NYSE Euronext in de handel sinds de fusie met 35 procent gedaald, na een val die nu al zeven maanden duurt. De winst die Nasdaq had geboekt door in 2004 en 2005 voor 1,12 miljard dollar concurrenten over te nemen, is verdampt. NYSE en Nasdaq zijn de thuisbasis voor alle Amerikaanse ondernemingen, maar hun gezamenlijke greep op de handel is ineengeschrompeld tot 50,8 procent, van 74,1 procent in maart 2006.

Joseph Mecane, het hoofd Amerikaanse markten van NYSE Euronext, heeft gezegd dat de onderneming de dominante marktplaats van het land blijft en zijn best doet het verloren gegane terrein terug te winnen door zijn 25 jaar oude handelssysteem SuperDOT te vervangen. Het nieuwe handelssysteem zal de verwerkingstijd met 90 procent terugbrengen naar minder dan 10 milliseconden, waardoor NYSE „net zo snel wordt als de andere kanalen”, aldus Niederauer deze maand.

Om de concurrentie de pas af te snijden, hebben NYSE Euronext en Nasdaq de transactiekosten voor beursmakelaars met 50 procent teruggebracht en hun handelssystemen herzien. Ze hebben ook hun activiteiten uitgebreid naar Europa en de derivatenmarkten, en hun afhankelijkheid van de Amerikaanse aandelenmarkt voor het halen van omzet verminderd. Vorig jaar haalden NYSE Euronext en Nasdaq respectievelijk 63,2 procent en 84,7 procent van hun totale omzet uit de VS, tegen 100 procent en 95,4 procent in 2006.

Nasdaq-topman Greifeld probeert zijn marktaandeelverliezen te compenseren door meer beursmakelaars toestemming te geven hun handelsapparatuur bij Nasdaq te installeren om kostbare tijd te besparen. Die strategie heeft vorig jaar 99,2 miljoen dollar opgeleverd, op een netto-omzet van 1.46 miljard dollar. „Ze willen een plekje bemachtigen in onze datacentra, want ze willen onze orderstroom bevorderen, dus dat is een win-win-situatie voor ons”, zei Greifeld eerder deze maand in een interview. „We zullen nieuwe marktdeelnemers aantrekken en de liquiditeit te verhogen.”

Het marktaandeel van de nieuwkomers zou wel eens beperkt kunnen zijn, omdat hun opkomst het kopen en verkopen van aandelen ingewikkelder maakt voor beleggers die gewend waren aan één kanaal. „Meer versnippering is niet beter,” zegt Thomas Garcia, die de trading desk runt bij Thornburg Investment Management, dat 40 miljard dollar aan bezittingen in beheer heeft. „Zorg dat de liquiditeit tot één plek beperkt blijft, en ik doe zaken met jou.” (Bloomberg)

Vertaling:Menno Grootveld