Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Ford heeft zelfs het blauwe logo verpand

General Motors en Chrysler gingen failliet, maar Ford bleef overeind. Maar dat betekent niet dat Ford niet net zo veel last heeft van de crisis in de auto-industrie.

Ford-dealer in Orlando in de staat Florida. Ford besloot al eerder dan Chrysler en GM op grote schaal te saneren en stak zich daarvoor diep in de schulden, in plaats van bij de overheid aan te kloppen. (Foto Bloomberg) A salesman shows a Ford Escape to a potential buyer on the dealership lot at Sun State Ford in Orlando, Florida, U.S., on Monday, Jan. 5, 2009. Industrywide U.S. auto sales extended a streak of declines of at least 25 percent dating to September, with Ford Motor Co. falling 32 percent. Photographer: Matt Stroshane/Bloomberg News
Ford-dealer in Orlando in de staat Florida. Ford besloot al eerder dan Chrysler en GM op grote schaal te saneren en stak zich daarvoor diep in de schulden, in plaats van bij de overheid aan te kloppen. (Foto Bloomberg) A salesman shows a Ford Escape to a potential buyer on the dealership lot at Sun State Ford in Orlando, Florida, U.S., on Monday, Jan. 5, 2009. Industrywide U.S. auto sales extended a streak of declines of at least 25 percent dating to September, with Ford Motor Co. falling 32 percent. Photographer: Matt Stroshane/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

Het is feest bij de Ford-dealer in de New Yorkse kantoorwijk Midtown. Afgelopen woensdag zijn de nieuwe modellen voor 2010 geleverd. De bureaus van de autoverkopers zijn versierd met glimmende heliumballonnen, op de tafels met chique hapjes ligt een kleedje van paars velours. Daartussen staan ze: de nieuwe Ford Mustang, de nieuwe hybride Ford Fusion en, de primeur, de nieuwe Ford Taurus, die officieel pas over twee maanden te koop is.

Ford is de enige overgebleven Amerikaanse autofabrikant die nog op eigen benen staat. Concurrenten General Motors en Chrysler werden dit jaar met miljarden dollars aan overheidssteun overeind gehouden, maar redden het toch niet. Chrysler vroeg 30 april faillissement aan en wordt overgenomen door een consortium onder leiding van het Italiaanse Fiat. GM is sinds 1 juni in surseance en zal na de herstructurering grotendeels in handen van de Amerikaanse overheid komen.

„We weten nog niet wat de implicaties daarvan zijn, maar één ding is zeker, onze positie bevalt me wel”, zei voorzitter Bill Ford Jr. van de raad voor commissarissen onlangs op een conferentie in Detroit. Het autobedrijf gaf eerder deze maand aan de productie in het tweede kwartaal van 2009 met 10.000 voertuigen te verhogen en in het derde kwartaal wil het zelfs 42.000 auto’s meer produceren dan vorig jaar.

Gaat het met Ford dan beter dan met GM en Chrysler, ook al is de autoverkoop in de VS sinds begin jaren tachtig niet zo laag geweest? Daar lijkt het niet op. Ford kampt met dezelfde problemen als zijn Amerikaanse concurrenten. De enige reden dat Ford tot nu toe zonder overheidssteun de recessie doorkomt, is dat het concern net op tijd nieuw kapitaal heeft aangetrokken door zich diep in de schulden te steken.

Eind 2006 ging het zo slecht met Ford dat de nieuwe directeur, Allan Mulally, alle bezittingen van Ford, waaronder het vastgoed en zelfs het blauwe logo, verpandde voor een lening van 23 miljard dollar (16,5 miljard euro) om een grootscheepse herstructurering te kunnen betalen. Toen de autoverkoop – vooral die van grote Amerikaanse auto’s – kelderde door de kredietcrisis en de hoge brandstofprijzen, en GM en Chrysler dus ook moesten lenen voor een herstructurering, was er door diezelfde kredietcrisis geen lening meer te krijgen.

„Het probleem van de Amerikaanse autofabrikanten is dat ze zich te afhankelijk hebben gemaakt van de verkoop van SUV’s en pick-uptrucks”, zegt David Cole, voorzitter van het Center for Automotive Research in Michigan, de staat waar de Amerikaanse auto-industrie grotendeels geconcentreerd is en alle drie de grote autoconcerns hun hoofdkantoor hebben staan. De winstmarges op kleinere personenauto’s werden door de concurrentie van Aziatische merken steeds kleiner. Dus lieten ze die markt in toenemende mate aan de Aziaten over. Daarbij werden de kosten van pensioenen en verzekeringen voor (oud-)werknemers voor de Amerikaanse autofabrikanten steeds hoger.

Lange tijd verbloemde de winst op SUV’s en pick-ups de toenemende kosten die de Amerikaanse bedrijfsstructuur met zich meebracht. Maar nu de markt is ingestort – Cole spreekt van „depressieniveau” – zijn grootscheepse saneringen nodig. De enige manier om weer concurrerend te kunnen worden, is investeren in zuinigere auto’s en een breder scala aan modellen die op grote schaal geproduceerd en verkocht kunnen worden. Daarnaast moeten de kosten in Amerika aanzienlijk omlaag. Het verschil tussen Ford en de concurrenten is dat Ford de hiervoor noodzakelijke herstructurering zelf financiert, zonder hulp van de overheid.

Vorig jaar leed Ford nog een recordverlies van 14,7 miljard dollar (10,6 miljard euro). Zo raakt Ford snel door het geleende geld heen. In het eerste kwartaal van dit jaar daalde de verkoop met 43 procent en leed Ford een verlies van 1,4 miljard dollar.

Terwijl GM en Chrysler nu de kans krijgen om langs de route van de faillissementsbescherming een groot deel van hun schulden kwijt te raken, blijft Ford zitten met een schuldenlast van 33 miljard dollar (23,8 miljard euro). „Als de autoverkoop binnen een paar maanden niet aantrekt, zie ik Ford eind dit jaar alsnog failliet gaan”, zegt Cole.

Toch kan Ford ook zijn voordeel doen met het faillissement van GM en Chrysler. Doordat de bedrijven de laatste maanden veel negatief in het nieuws zijn gekomen, hebben ze hun marktaandeel aanzienlijk zien slinken. Het marktaandeel van GM, dat ooit bijna de helft van alle auto’s op de Amerikaanse wegen produceerde, was aan het begin van deze maand nog maar 19,5 procent. Het marktaandeel van Ford steeg ondertussen naar 15 procent. Sommige analisten verwachten dat Ford GM aan het eind van het jaar zal inhalen.

Cole denkt dat het voordeel voor Ford tijdelijk is. „Die slechte naam zal GM snel kwijt zijn als het een succesvolle doorstart weet te maken”, zegt hij. „En daarbij, zolang er nauwelijks auto’s verkocht worden, betekent marktaandeel niet zoveel.”

Als de dealer in New York een maatstaf is, ziet het er somber uit voor Ford. Een uur nadat de hapjes op tafel zijn verschenen, zijn er nog steeds niet meer bezoekers dan verkopers in de showroom.