Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Bouw

Blusdeken

De blusdeken is een handig voorwerp met een verwarrende naam. Een brand blus je met water of poeder maar doof je met een deken: de zuurstoftoevoer wordt door de deken geblokkeerd, waardoor het vuur uitdooft. Maar wat maakt het uit, blusdeken of doofdeken; de deken doet zijn werk bij kleine brandjes.

Niet iedereen heeft een blusdeken in huis. De poederblusser zie je wel vaker in de gang, slaapkamer of woonkamer. In combinatie met een paar goede brandmelders ben je dan al een eind op weg, maar met de blusdeken wordt het bestrijden van bepaalde beginnende brandjes een stuk gemakkelijker. De blusdeken wordt geweven van moeilijk ontvlambare glasvezels en vervolgens nog voorzien van een brandwerende coating.

Mooi opgevouwen, in een met zorg vormgegeven houdertje, misstaat de blusdeken in geen enkel interieur. Jammer genoeg hebben producenten en ontwerpers daar nog niet veel aandacht aan besteed. De voorloper van de glasvezel blusdeken was de deken gemaakt van asbestvezel. Asbest was ooit het materiaal van de toekomst: licht, slijtvast, isolerend en bestand tegen van alles en nog wat, zoals chemicaliën en vlammen. De natuurlijke, loszwevende asbestvezel is jaren geleden ontmaskerd als levensgevaarlijk voor de menselijke gezondheid en inmiddels zijn alle asbestproducten bij wet verboden. Opruimploegen in totaal gesloten witte pakken lopen als buitenaardse wezens door gebouwen waar asbest uit verwijderd moet worden. Asbest is eng én geschiedenis.

Terug naar de blusdeken van glasvezel. Zoals gezegd wordt deze vaak voorzien van een extra brandwerende coating. En wat blijkt: zo’n coating kan bestaan uit een zogenaamde nano-coating. Nu wil nano niets anders zeggen dan dat het gaat om hele kleine deeltjes, slechts nanometers groot; een nanometer is een miljardste meter. Maar met de nanotechnologie is wel iets bijzonders aan de hand. De technische ontwikkeling én toepassingen van nano-sillicaten, en bijvoorbeeld nano-metaaloxides in verschillende producten, gaan sneller dan het onderzoek naar het mogelijke effect van deze deeltjes op de gezondheid van mens en dier.

En zo zou het kunnen zijn dat wij erachter komen dat de brandwerende coating op de blusdeken, gemaakt van nano-klei, net zo gevaarlijk is als de verbannen asbestvezel.

Joost Alferink