Barroso nog niet zeker van herbenoeming

De EU-regeringsleiders willen door met Barroso als voorzitter van de Europese Commissie. Maar ze wachten met de voordracht totdat er genoeg steun in het Europees Parlement is.

José Manuel Barroso is een technocraat, iemand die geen emotie toont, wordt vaak gezegd. Zo begon hij vannacht ook zijn persconferentie. „We hebben gesproken over de nominatie van de volgende voorzitter van de Europese Commissie.” Alsof het niet over hemzelf ging.

Maar toen deed hij iets ongebruikelijks. „Ik was erg trots en ontroerd”, zei hij. En hij herhaalde die woorden nog een paar keer. Trots en ontroerd. Omdat de EU-regeringsleiders „unaniem” vinden dat hij een tweede termijn van vijf jaar verdient.

Barroso kreeg de afgelopen maanden veel kritiek. Hij zou te weinig initiatief hebben genomen in de economische crisis. Te veel bezig zijn geweest met zijn herbenoeming. Maar gisteren kreeg hij veel lof, zei hij, en hij nam ruim de tijd om daarover te vertellen. „Er was zelfs één premier die tegen me zei: ‘In mijn land zijn we het over alles oneens. Maar er is één ding waarover ik niet van mening verschil met de oppositie en dat is uw herbenoeming’.”

Toch blijft de politieke toekomst van Barroso onzeker. Hij is de inzet in een machtstrijd tussen regeringsleiders en Europarlementariërs. Het Europees Parlement moet óók instemmen met zijn herbenoeming. Veel parlementariërs vinden dat hij te veel luistert naar regeringen. Ze willen een sterke Commissie-voorzitter, iemand die hún bondgenoot is.

Voorlopig staat het parlement op voorsprong. De regeringsleiders steunen Barroso unaniem, maar dragen hem nog niet formeel voor. Daar wachten ze mee tot duidelijk is of hij genoeg steun heeft in het parlement. Zo ja, dan kan dat half juli over hem stemmen.

Alleen de christen-democraten in het parlement steunen hun geestverwant Barroso. Maar die hebben geen meerderheid. De liberalen twijfelen. De groenen en veel sociaal-democraten ruiken bloed. „Het is onmogelijk om al in juli te stemmen”, zei Martin Schulz, de Duitse leider van de sociaal-democraten.

Schulz voerde allerlei procedurele argumenten aan. De fracties zijn nog niet helemaal gevormd. Barroso moet eerst met een inhoudelijk programma komen, dat kan niet zo snel. Alsof Schulz niet al vijf jaar de tijd heeft gehad om hem te leren kennen.

Het is duidelijk waar de sociaal-democraten op uit zijn: ze willen Barroso nog even laten bungelen. Om te laten zien dat ze macht hebben. En misschien om iets te krijgen van de christen-democraten, bijvoorbeeld de belofte dat ze de nieuwe voorzitter van het Europees Parlement mogen leveren.

En zo dreigt Barroso, de man die namens de EU de handen schudt van wereldleiders, nog even de speelbal van Brussel te blijven. Ook regeringsleiders kunnen, zo lang hij nog niet zeker is van herbenoeming, makkelijker eisen aan hem blijven stellen. Een mooie plek voor een landgenoot in de nieuwe Europese Commissie bijvoorbeeld.

Als de EU-leiders echt enthousiast over hem zijn, dan zullen ze de komende weken druk uitoefenen op hun partijgenoten in het Europees Parlement. Barroso kon daarom niet genoeg benadrukken dat regeringsleiders van alle politieke stromingen hem steunen. „Dat bewijst dat we ons in Europa ergens rond kunnen verenigen.”