Onbegrijpelijk dat er zo weinig sciencefiction op tv is

De publieke omroep beperkt zich liever tot de werkelijkheid. Sinds de KRO lang geleden stopte met Star Trek is de sciencefiction zo goed als verdwenen. Bij de commerciële omroep is het tegenwoordig al weinig beter. Net als de KRO stort die zich liever op het misdaaddrama. Niet dat het werkelijkheidsgehalte daarvan echt zoveel hoger ligt.

Het is vreemd dat je naar de bioscoop toe moet om weer eens Star Trek te zien. Het is een leuke film, maar waar de serie te weinig van had – visuele effecten – heeft de film er te veel. En waar de film te weinig van heeft – inhoud – had de televisieserie meer dan voldoende van beschikbaar.

Sciencefiction is vaak een voertuig naar een betere wereld. Vanaf de eerste kus van een blanke en een zwarte in de jaren zestig op de Amerikaanse televisie, tot de altijd sociaal geëngageerde manier waarop Star Treks kapitein Picard zijn ruimteschip Enterprise in contact bracht met andere beschavingen. Zulke verdraagzaamheid leent zich nu de 21ste eeuw geen sciencefiction meer is, blijkbaar niet meer voor een televisieserie.

Alle politie-, detective- en andere misdaadseries gaan over bedreiging, gevaar en straffen. Dat levert uitstekende tv op, al gaan NCIS, CSI, Standoff, Law & Order, Profiler, Eleventh Hour, Criminal Minds en The Mentalist wel steeds meer op elkaar lijken. Prima, maar de boodschap is nu wel eens duidelijk: de mens is slecht, de politie goed en boeven verdienen straf.

Onbegrijpelijk dat de tv liever zulk vertekend realisme kiest, dan de vrijheid die sciencefiction biedt.

Wat dat genre kan, zie je nog een beetje in Smallville, de serie over de jeugd van Superman die Net5 op zondag uitzendt. Veel beter nog blijkt het uit de ene uitzondering die de publieke omroep zich veroorlooft: Doctor Who. Die kinderserie uit de jaren zestig van de BBC is de laatste jaren verrassend volwassen geworden dankzij de scripts van Russell T. Davies en de briljante acteur David Tennant. Jammer dat de laatste aflevering bij BNN al weer een tijdje geleden is.

Als dertien van de twintig films die het meest opbrachten in de bioscoop sciencefiction of fantasy zijn, zou je verwachten dat de tv-zenders heel wat gretiger zouden zijn.

Het Amerikaanse tv-kanaal Sci Fi gaat daar wat aan doen. In Nederland is het al opgenomen in de meeste digitale pakketten en binnen vijf jaar wil het in een kwart van de landen op de wereld actief zijn. Het is in de VS nu het op 12 na grootste kanaal en de advertentie-inkomsten stegen in 2008 met 19 procent tot 423 miljoen dollar. Om nog meer te groeien wil het kanaal de naam veranderen in Syfy. Men wil ruimte maken voor fantasy- en superheldenseries en hoopt zo een breder publiek dan alleen nerds te bereiken.

Van Sci Fi overstappen op Syfy klinkt als een klassieke marketingblunder, vergelijkbaar met het veranderen van de smaak van cola. Maar een zender die Star Trek Enterprise én Doctor Who (en nog veel meer – waaronder heel wat pulp) uitzendt, zal onder iedere naam kijkers trekken. Gelukkig is er een alternatief voor misdaad. Ook in de 21ste eeuw valt nog heel wat toekomst te verkennen.