De IKON doet Calvijn meer recht dan de EO

Nu we weer in de periode van het jaar zijn beland dat Andries Knevel en Tijs van den Brink dagelijks op de late avond de actualiteit doornemen, valt vooral op hoe laag hun EO-gehalte is geworden. Goed, op Tweede Pinksterdag zat er een twitterende dominee en minister André Rouvoet (ChristenUnie) wordt met net iets meer egards benaderd dan zijn politieke collega’s, maar voor het overige zijn de evangelische boegbeelden behoorlijk werelds geworden.

De redactie slaagt erin om niet minder spraakmakende gasten te produceren dan die van Pauw & Witteman, alleen merk je nog steeds een soort onhandigheid bij Knevel & Van den Brink in het doorvragen. Ook voelen ze zich merkbaar slecht op hun gemak bij onderwerpen met een frivool aspect. Soms leidt dat bijna tot bedrijfsongevallen. Vrijdag vroeg Knevel aan de door de Talibaan gegijzelde journaliste Joanie de Rijke net iets te gretig naar details over haar verkrachting. En meer verlichte interviewers zouden harder hebben ingegrepen, toen kapitein Marco Kroon, drager van de Militaire Willemsorde, „met alle respect” tegen zijn buurvrouw zei dat een blonde vrouw in Afghanistan per definitie vraagt om moeilijkheden en dat in zijn persoonlijke opvatting vrouwen ook geen gevechtsfunctie in het leger zouden kunnen vervullen. Ging het in Afghanistan juist niet om een strijd tegen zulke ideeën?

De EO is een omroep als alle andere aan het worden. Voorzover de EO al aandacht heeft besteed aan het Calvijnjaar, is me dat niet bijgebleven, en dat geldt ook voor de NCRV. Het was de IKON, een protestants-christelijke zendgemachtigde zonder leden, die gisteren als coproducent de Duitse documentaire Johannes Calvijn, hervormer en oproerkraaier uitzond.

Gedegen werk: deels gedramatiseerd, genuanceerd, diepgravend. Theologen en historici uit Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Nederland duidden de betekenis van Calvijn als „een grondlegger van de moderne tijd” en als representant van een dynamische burgerklasse, die verlangde naar een transparant geloof. Maar ook de scherpslijperij van de kerkhervormer, zijn neiging tot theocratie en rol bij het naar de brandstapel brengen van de ketter Miguel Servet bleven niet onbesproken.

Het woord ‘theocratie’ viel ook in een ander IKON-programma, Spraakmakende zaken, waarin Paul Rosenmöller overwegend iets te laconiek de dalai lama interviewde. De identiteit van de IKON, tussen christelijk en GroenLinks in, is in de programma’s duidelijker te herkennen dan die van de kijkcijferbeluste EO en NCRV. Goed om te bedenken als de Publieke Omroep gereorganiseerd zou worden, zoals over enige tijd onvermijdelijk zal blijken.