Column

Partij op stelten

Hoe verbijsterd kijken ze elkaar aan? En hoe lang duurt deze verbijstering? Waar doen ze het? Waar wordt de knoop doorgehakt? Op het partijbureau? Ik denk het niet. Eerder in een achterafzaaltje van een Van der Valk of misschien wel bij Ivo of Hans thuis. Ik heb het over de geheime samenkomst van de coryfeeën. Het spoedoverleg. De paniekvergadering. Wie heeft wie gebeld? Belde Hans Ivo of is het andersom gegaan? Ivo is de voorzitter, hij moet spijkers met koppen slaan. Hans is het kritische erelid, die af en toe corrigerend zijn mond opentrekt.

Hoe zal het verder met de partijleider gaan? Hoe reageert hij op zijn afzetting? Afzetting is niet het goede woord. Hans, Ivo en hun vrienden geven hem ongetwijfeld de kans om zich terug te trekken. Hij mag de eer aan zichzelf houden. Wel binnen vierentwintig uur. Anders krijgt hij een officiële schop onder zijn weke billen.
Is hij opgelucht dat het voorbij is? Geeft hij een persconferentie à la Marco van Basten? Zal hij gewoon eerlijk en glashard zeggen hoe het zit? Dat het mislukt is omdat hij het gewoon niet kan. En dat het er ook niet naar uitzag dat het komend jaar beter zou gaan. Hoe zal hij het zeggen? Dat de partij verder moet, maar absoluut zonder hem. Zoiets? Ik heb eerlijk gezegd geen idee.

Hoe opgelucht reageren de leden? Ik vrees een grote bevrijding. In de meeste districten zal er toch wel een kurkje knallen. Het woord verlossing wordt ongetwijfeld gebezigd en veel mensen vinden het raar dat de partij hem zo lang gedoogd heeft. Eigenlijk zag iedereen het al jaren. Lieve jongen, maar meer ook niet. Zijn moeder doet zijn wekelijkse wasje en meer weten we niet van hem. Het is geen ijzervreter. Geen sterk karakter. Te lief, te braaf, te keurig, te fatsoenlijk. Geen smetje op zijn blazoen. Sterker nog: geen blazoen.

Ik denk aan vandaag over een jaar. Wie zit er dan op zijn plek? Wie heeft hem opgevolgd? Maar wie denkt nog aan hem? Wie weet zich nog een speech van hem te herinneren? Of een politiek wapenfeit? Wordt hij op een dronken partijavondje nog wel eens aangehaald? Ik vrees van niet. Niemand weet het nog.

Hij heeft Rita en Geert overleefd, maar hij had niet door dat zij ondertussen de partij meenamen. Het clubje van Rita is inmiddels opgeheven (alleen haar man en dochter zijn nog lid!), maar de leden zijn niet naar hem teruggekeerd. Die zitten nu bij Geert of bij Alexander.

Ondertussen schamen de leden van zijn partij zich. Zijn toch jongens die doorgaans hoog in het bedrijfsleven zitten. Worden niet gauw misselijk als ze een paar duizend man moeten ontslaan. Roepen dan zoiets van: „That’s life!” Maar nu hebben ze het laten afweten. Ze zaten erbij en keken er naar. Het ging niet meer om een druppel die de emmer deed overlopen, maar de emmer dreef al een tijd midden in een Loosdrechtse Plas. Raar dat dat deze doorgewinterde rechtse jongens is overkomen. Dat ze hun partij zo hebben zien sterven. Niemand had de puf om te reanimeren.

Wat was nou het exacte moment dat alle mobieltjes tegelijk gingen rinkelen? Niemand weet het precies, maar opeens was het klaar. Van de ene op de andere seconde. Overduidelijk klaar. Hij moest weg. Het ondefinieerbare joch waar je geen kwaad woord over kunt zeggen. Ook geen goed woord. Een jongen die zijn best deed. Heel erg zijn best. Maar dat zijn de ergste jongens. Jongens aan wie je ziet dat ze hun best doen. Die zijn een beetje zielig.

Waar hij burgemeester wordt? Geen idee? Commissaris van de Koningin kan ook nog. Dat is ook zo’n heerlijk uit de windbaantje voor gesjeesde politici.

Wat het meest tragische aan zijn afscheid is? Dat hijzelf niet precies weet wat hij nou verkeerd gedaan heeft. Hij geeft zijn was aan zijn mama en stamelt verbaasd: „Ik wist helemaal niet dat die Holocaust zo gevoelig lag!”