Geheim

De NOS onderbrak de wedstrijd van Roger Federer op Roland Garros voor een rechtstreeks verslag van de presentatie van Martin Jol bij Ajax. Idiote beslissing, aan de rand van blasfemie. Uitruil van kunst voor koekhappen. Informatieplicht? Er zat geen spat nieuws in de presentatie van de nieuwe coach. Amusementswaarde? Nihil! Martin Jol is een keurige man, zij het kort van stof. Een ambtenaarstype.

Breaking news verwacht je wanneer Lionel Messi in een vlaag van zinsverbijstering voor Ajax zou tekenen. De komst van een nieuwe coach daarentegen is te ordinair om er het Journaal mee te openen. Coaches zijn niet wat je noemt een stabiele factor in de samenleving. Het komt, het gaat, en je kan ook zonder.

Toeristen.

Ajax is dus in handen gegeven van een technocraat. Vakbekwaam, solide in woord en daad. Wel saai. Coach zonder regendansjes en karatetrap. Een theoloog in de dug-out: absoluut niet geschikt voor gezellige één-tweetjes met Jack van Gelder. Eerder verslaafd aan het wenkbrauwenspel van de ernst, met uit de verte een rouwrand van de zwartekousenkerk.

Visserszoon, tenslotte.

Zou Martin Jol bij de Ajax-cultuur passen? Domme vraag: Ajax heeft al jaren geen cultuur meer. Ajax is van cultuur naar product gegaan en van product naar puinhoop. Er zit geen streep Barça meer in Ajax. Niemand in de Arena verwacht zich nog aan flarden hogere kunst. Daarom was de argumentatie voor de benoeming van Danny Blind tot assistent ook zo potsierlijk. Danny Blind cultuurdrager van Ajax? Ja, hij kent iedereen, van de F’jes tot de beloften, maar heeft het ook tot iets geleid? Niet toen hij zelf coach van het eerste elftal was. Ook het afgelopen seizoen legde zijn cultuurbewaking het af tegen het chaotische zwerfvoetbal van Marco van Basten.

Danny Blind is vooral een politieke benoeming. Hij is in de technische staf gehesen als relict van oude Ajax-glorie. Dat had Martin Jol nodig, want zelf heeft de coach geen verleden bij de club. Hij heeft zich, in tegenstelling tot Van Basten, niet eens in de gunst van Johan Cruijff kunnen koesteren. Jol bestond niet voor de ‘geest van de Arena’. Dat maakt nu niet meer uit, want Johan betstaat ook niet meer voor de Arena.

Ajax: nergens nog een donsje te bekennen.

Aandoenlijk is de sterke familieband van de nieuwe hoofdtrainer. Martin heeft zijn broertje Cock bij Ajax geïnstalleerd voor een ondersteunende rol. De Jol-brothers: één en ondeelbaar. Bij de Spurs en HSV waren ze ook elkaars schaduw. Als persoonlijke assistent verzorgde Cock de briefwisseling, de afspraken, de interviews, de vliegtickets, wie weet de financiën van Martin. Hij nam de eenzaamheid weg. Wie Martin wou hebben, kreeg er Cockie bij. In de politiek zou dan sprake zijn van nepotisme, maar in het voetbal is men gewend geraakt aan hele volksverhuizingen bij een coachwissel. Het zegt iets over de achterdocht die in het wereldje heerst.

De assistent als lijfwacht.

Dick Advocaat, Louis van Gaal en Guus Hiddink doen er ook aan. Marco van Basten kon geen dag zonder Schippie en Witschge, niet bij het Nederlands elftal, niet bij Ajax. Er wordt nu wel gezegd dat Cock zich ook met de scouting en de jeugdopleiding zal bezighouden, maar dat is een cosmetisch resttaakje. Hij is er natuurlijk alleen maar om grote broer, Martin, ontferming te bieden. Hell of a job, bij Ajax: dan slaap je niet meer. En de dag kom je ook niet door zonder prozac.

Martin is nu bovenbaas van alles: aan- en verkoop, jeugd en scouting, training en doorstroming, het eerste elftal. En in dat labyrint van verantwoordelijkheden ook nog zorgen voor aanvallend voetbal. Kortom: de nieuwe tijden. Het is wel veel voor een mens alleen. Maar de Scheveninger is voor de duvel niet bang. Overigens is de kans dat hij op een dag gedegradeerd wordt tot pannenkoek onbestaanbaar. Daar is hij te fors voor gebouwd. Hij is er ook het type niet naar dat zich laat verleiden tot enig dualisme. Praatjes met de supporters? Dat zal Cockie moeten regelen.

Iets is mij niet helemaal duidelijk. Waarom ruilt een gevierde coach de Bundesliga in voor de Nederlandse competitie? Wat zou er aan het Ajax van de laatste tien jaar groter kunnen zijn dan aan HSV? Van heimwee kun je in Europa niet meer spreken. Werkzekerheid? Dan moet je juist niet in Amsterdam zijn. Revanche op PSV? Toch niet meer op die leeftijd.

Martin Jol draagt een geheim met zich mee.