Europees debuut Argue betoverend

Jazz Darcy James Argue’s Secret Society. Gehoord: 28/5 Bimhuis, Amsterdam. * * * *

De handen van Darcy James Argue, orkestleider en componist van de Secret Society, bouwen op en breken af met muzikale gebarentaal. Met korte krachtige bewegingen geeft hij aan: een beetje erbij, ietsjes minder. Kom maar op bas, het mag echt vetter. Maar wacht op het motiefje van de blazers, kris kras geselecteerd uit diverse secties.

Darcy James Argue zoekt zijn klanken bij elkaar met nauwlettende precisie, zonder dat de levendige sound ondergaat in zijn streven naar perfectie. De 34-jarige Canadees, woonachtig in New York, leerde het vak van de gerenommeerde arrangeur Bob Brookmeyer en deed onder meer ervaring op bij diens topstudent, orkestleider Maria Schneider. De invloed van beiden is goed terug te horen in zijn werk. Argues moderne orkestrale jazz bevat frisse onverwachte accenten, is bedwelmend maar ook spannend: de melodielijnen lopen dwars door het orkest en solisten dragen het stuk.

Het Europese debuut van Argue en zijn achttienkoppige ‘steampunk big band’, gisteravond in het Amsterdamse Bimhuis, was inventief, fantasievol en pakkend. Het werk van het pas verschenen album Infernal Machines bood genoeg voor twee sets met elk zes stevige, ideeënrijke stukken, die grossierden in climaxen, sierlijke thema’s en meerdere lagen. Het gebruik van a-typische bigbandinstrumenten viel op: zo legde de cajon een kletterend ritme in het openingsnummer Phobos, terwijl de blazers kleine plaagstootjes in kleine secundes uitdeelden. Later waren er wolkjes vervormde gitaar, als sirene klinkende trombones en uit de rock geleende drums. Jacobin Club, het meest traditionele nummer met flarden swing, was een samenzwering met suspense in de noten; tenorsax en trombone dienden elkaar op mooie wijze van repliek.

Argue’s Secret Society is een uniek gezelschap. De vaardige jonge spelers spreken met elkaar een vurige taal - orkestraal maar vanuit een open jazzgevoel. En ondanks het feit dat uiteenlopende sferen elkaar in de muziek razendsnel opvolgden en de nadrukken binnen het orkest steeds anders lagen, bleef de muziek samenhangend en actueel klinken. Argue, elegant schilder met klankkleuren, is een groot talent.