Obama zet de terreinwagen op rantsoen

President Obama eist dat auto’s straks 16 kilometer op een liter brandstof kunnen rijden. Dat kan best, zeggen deskundigen. De Europese normen zijn veel strenger.

Amerikanen kunnen het met veel overtuiging zeggen, het liefst met de hand op de warme motorkap van hun Jeep Grand Cherokee: There is no substitute for cubic inches. Ofwel: de beste manier om ruim twee ton ijzer van A naar B te verplaatsen is er een vier liter motor met zes of acht cilinders in te leggen.

Hun nieuw gekozen president Obama maakt nu korte metten met deze grondslag van de Amerikaanse automobieltechniek. In 2016 moeten nieuwe personenauto’s gemiddeld 39 mijl op een gallon brandstof rijden, wat neerkomt op een verbruik van 16 kilometer per liter.

Slecht nieuws voor de liefhebbers van comfortabel cruisen in een muscle car, en een nieuwe slag voor het Amerikaanse autobewustzijn. Dat bewustzijn beleeft toch al moeilijke tijden nu General Motors en Chrysler op de rand van faillissement verkeren en in handen dreigen te vallen van buitenlandse opkopers.

Voor de zware SUV’s zijn de hoogtijdagen ook over. Ze hebben lang geprofiteerd van een gat in de wetgeving, maar nu worden ze op een rantsoen van 30 mijl per gallon gezet (ongeveer 1 op 13).

Het is beter voor het klimaat, want minder benzineverbruik betekent minder CO2-uitstoot. Het is beter voor Amerika, want het vermindert de olieverslaving van dat werelddeel. Het is ook beter voor de consument – want die betaalt uiteindelijk minder aan de pomp.

Maar is het ook mogelijk?

Ja, zeggen deskundigen zonder aarzelen. Al was het maar omdat er inmiddels wel een alternatief voor grote motoren is: kleine motoren. Door er met turbo’s meer brandstof en lucht in te persen kunnen die net zo veel vermogen en trekkracht leveren, terwijl ze minder brandstof verbruiken.

En het bewijs is ook al geleverd: in de oude wereld. „Aan de eisen die de Amerikaanse regering voor 2016 heeft geformuleerd voldoet de gemiddelde auto die nu in de Europese Unie wordt verkocht”, zegt Gerben Passier, consultant duurzaam transport bij TNO en als adviseur betrokken bij de opstelling van de Europese CO2-normen die in 2015 van kracht worden.

„Obama heeft ambitieuze doelstellingen”, meent Rik Baert, adviseur van de TU Delft op het gebied van verbrandingsmotoren. „Maar de Europese normen die vanaf 2015 gaan gelden zijn een stuk strenger dan de normen die het jaar daarna in Amerika van kracht worden.”

De Europese CO2-normen van 2015 komen neer op een verbruik van 1 op 20. Dat zal niet lukken zonder hybride en elektrische auto’s.

Vervolg Schone auto: pagina 10

‘Joe Sixpack ziet niets in diesel’

Inzet van hybride en elektrische auto’s is in de VS is nog lang niet aan de orde, de Amerikanen kunnen voorlopig nog vooruit met de inmiddels conventionele techniek waarmee Europa zijn auto’s de afgelopen jaren zuiniger heeft gemaakt.

Dat gebeurde vooral door downsizing en verdieseling. Downsizing is het verkleinen van de motorinhoud en het toepassen van een aanjager (turbo) waardoor er veel meer lucht de motor in wordt gepompt. Met die toegenomen hoeveelheid lucht kan dan ook meer brandstof worden ingespoten, en dan is het doel bereikt: het vermogen van een veel grotere motor. Doordat de turbo alleen werkt als het nodig is, gedraagt de motor zich verder als een kleine motor – inclusief diens geringere verbruik. Op bescheiden schaal wordt downsizing ook al in de VS toegepast.

Verdieseling is de andere strategie. Een dieselmotor is flink zuiniger dan een benzinemotor, doordat een liter diesel meer energie bevat dan een liter benzine, en doordat het lucht/brandstof mengsel inde cilinder onder een hogere druk gebracht kan worden en beter ontbrandt. Dieselmotoren waren lange tijd niet zo schoon als benzinemotoren – met name door de uitstoot van kleine roetdeeltjes en stikstofoxiden. Daarom werden ze in de VS geweerd. Maar sinds de diesels door roetfilters en uitlaatgaskatalysatoren veel schoner zijn geworden, zijn ze ook in de VS welkom. Veel ervaring met verdieseling hebben de Amerikaanse autofabrikanten niet, maar er zijn genoeg Europese contacten: GM heeft Opel, en Ford heeft in Aken een researchcentrum. Lichter maken van de auto’s zou ook helpen, want een zwaardere auto gebruikt meer brandstof. Nieuwe Amerikaanse auto’s wegen gemiddeld twee ton, de Europese auto’s staan nu op 1300 kg. „Maar lichtere auto’s zijn al gauw ook kleinere auto’s”, zegt Rik Baert. „Je kunt bij dezelfde grootte wel iets aan gewichtsbesparing doen, maar dat is betrekkelijk marginaal en lichte materialen zijn ook veel duurder.”

Voor de Amerikaanse auto-industrie zijn dit allemaal kansen, want hun producten kunnen nu weer aantrekkelijk worden voor andere landen. Bovendien houdt de nieuwe wetgeving ook in dat de normen voor alle Amerikaanse staten gelijk worden - de Californische uitzonderingspositie bestaat dan niet meer en speciale types voor die staat zijn niet meer nodig.

Waarmee het toekomstperspectief van de Amerikaanse automobilist getekend is: hij zal vaker in een kleinere auto gaan rijden, die met een viercilinder benzinemotor is uitgerust, soms zelfs met een dieselmotor. Zal hij dat op prijs stellen? „Hij zal wel op image moeten inleveren”, zegt Gerben Passier. En Rik Baert meent: „Ik denk niet dat Joe Sixpack op een dieselmotor zit te wachten.”

Uiteindelijk zal dus niet de techniek, maar de publieke acceptatie van de nieuwe zuinigheid de doorslag gaan geven. Het ontbreekt in de VS niet aan sceptici die verwachten dat zodra de auto’s zuiniger worden, de automobilisten ook meer kilometers zullen maken. De huidige lage olieprijs helpt daarbij niet mee. Een liter benzine kost in de VS nu iets meer dan 40 eurocent – het was vorig jaar bijna twee keer zoveel.

Dan is er het gevoel bij veel Amerikanen dat lichtere auto’s gevaarlijker zijn – want ze beschermen de inzittenden minder goed. De conservatieve commentator en klimaatontkenner Steve Milloy heeft voorgerekend dat de plannen van Obama meer Amerikaanse doden gaan kosten dan de oorlog in Irak. En hoewel met veel inventiviteit statistieken zijn te vinden die deze stelling ondersteunen, zijn er weer andere cijfers waaruit valt af te leiden dat die slachtoffers dan vooral zullen vallen in botsingen met precies het soort voertuig waar Obama het op gemunt heeft: de zware SUV van eigen bodem.

    • Warna Oosterbaan